Cách tiêu đờm cho trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi an toàn và hiệu quả
Tìm cách tiêu đờm cho trẻ dưới 1 tuổi luôn là nỗi băn khoăn của nhiều mẹ khi bé bị ho, khò khè, khó bú vì đờm ứ đọng. Dưới đây là những phương pháp được các chuyên gia khuyến cáo giúp mẹ hỗ trợ bé long đờm hiệu quả ngay tại nhà.
>>> Xem thêm: Cách trị ho đờm cho trẻ bằng phương pháp dân gian
Nguyên nhân gây đờm cho trẻ dưới 1 tuổi
Đờm là chất nhầy tự nhiên do niêm mạc đường hô hấp tiết ra nhằm bảo vệ và giữ ẩm cho hệ hô hấp. Chất nhầy này giúp lọc bụi bẩn, vi khuẩn và các tác nhân kích ứng từ môi trường. Tuy nhiên, hệ miễn dịch và đường hô hấp của trẻ dưới 1 tuổi chưa hoàn thiện, khiến bé rất nhạy cảm với các tác nhân kích ứng như virus, vi khuẩn, khói thuốc hay bụi bẩn. Vì thế, cơ thể dễ tăng tiết đờm để tự bảo vệ.
Một số nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng này gồm:
- Thay đổi thời tiết: Sức đề kháng còn yếu khiến trẻ dễ mắc các bệnh hô hấp khi nhiệt độ thay đổi đột ngột, đặc biệt lúc giao mùa. Trẻ thường xuất hiện ho, ngứa họng và nhiều đờm.
- Viêm mũi họng: Khi bị viêm do virus, vi khuẩn hoặc dị ứng, cơ thể tăng tiết dịch mũi họng để loại bỏ tác nhân gây bệnh. Dịch này chảy xuống họng gây khò khè hoặc ho đờm.
- Viêm phế quản: Tình trạng viêm và tăng tiết dịch ở phế quản khiến trẻ ho liên tục, nhiều đờm và có thể thở khò khè, khó thở.
- Cảm lạnh và cảm cúm: Virus gây cảm khiến trẻ bị chảy mũi, nghẹt mũi, ho có đờm, đôi khi kèm sốt, quấy khóc, bỏ bú.
- Trào ngược dạ dày thực quản: Cơ thắt tâm vị chưa hoàn thiện khiến thức ăn dễ trào ngược lên họng, gây kích ứng, ho nhiều và tăng tiết đờm, đặc biệt sau khi bú.
- Viêm mũi: Dịch nhầy từ mũi bị viêm có thể chảy xuống họng, gây ho có đờm hoặc khò khè kéo dài.
- Tác nhân từ môi trường: Khói thuốc, bụi mịn, ô nhiễm không khí, thời tiết quá lạnh hoặc quá khô đều có thể kích ứng đường thở và làm tăng tiết đờm.
>>> Xem thêm: Cách xử lý khi trẻ sơ sinh bị ọc sữa và thở khò khè
Cách tiêu đờm cho trẻ dưới 1 tuổi hiệu quả nhất
Dưới đây là cách tiêu đờm cho trẻ dưới 1 tuổi hiệu quả nhất, giúp bé dễ thở hơn, giảm khò khè và nhanh chóng cải thiện tình trạng tắc nghẽn đường hô hấp.
1. Vỗ rung tiêu đờm cho trẻ dưới 1 tuổi
Vỗ rung tiêu đờm cho trẻ sơ sinh là một trong những phương pháp vật lý trị liệu hô hấp đơn giản và an toàn. Đây cũng là cách làm tan đờm trong cổ họng cho trẻ sơ sinh được nhiều mẹ áp dụng hàng ngày, đặc biệt khi trẻ ho nhưng chưa thể khạc đờm hiệu quả.
Thời điểm lý tưởng để vỗ rung là vào buổi sáng, sau khi trẻ ngủ dậy, vì lượng đờm tích tụ trong cơ thể bé lúc này thường khá nhiều. Tư thế thực hiện có thể để trẻ nằm nghiêng một bên, ngồi cúi đầu về phía trước hoặc mẹ bế vác bé, tùy theo sự thoải mái và an toàn.
Cách vỗ rung đúng kỹ thuật:
- Khum bàn tay lại để tạo khoảng trống, giảm lực tác động trực tiếp lên lưng bé.
- Vỗ nhẹ nhàng từ dưới lên, tập trung từ vùng phổi dần lên trên, giúp đờm di chuyển lên miệng và họng.
- Sau khi vỗ, trẻ có thể ho hoặc nôn trớ đờm ra ngoài; mẹ nên lau sạch và quan sát đặc điểm đờm để theo dõi tình trạng sức khỏe.
Lưu ý: Thực hiện khi bé đói, cách xa bữa ăn, dùng lực vừa phải, dừng ngay nếu trẻ có dấu hiệu khó chịu, tím tái hoặc thở gấp.
>>> Xem thêm: Các dòng sữa tăng cân cho bé dưới 1 tuổi
2. Cách rơ lưỡi lấy đờm cho trẻ sơ sinh
Rơ lưỡi lấy đờm cho trẻ sơ sinh là một trong những cách tiêu đờm cho trẻ dưới 1 tuổi đơn giản và an toàn tại nhà, giúp làm sạch lưỡi, loại bỏ đờm, dịch nhầy và vi khuẩn tích tụ, đồng thời hỗ trợ vệ sinh răng miệng cho bé.
Các bước thực hiện an toàn và hiệu quả:
- Sử dụng nước muối sinh lý 0.9% pha sẵn hoặc tự pha tại nhà với tỉ lệ 9g muối tinh/1 lít nước đun sôi để nguội (khoảng 2 thìa cà phê). Không pha quá mặn để tránh ảnh hưởng sức khỏe nếu trẻ nuốt phải.
- Dùng gạc rơ lưỡi mềm tẩm sẵn nước muối sinh lý hoặc có bổ sung dược chất hỗ trợ bảo vệ răng miệng trẻ, giúp thao tác an toàn hơn.
- Rơ lưỡi bé từ phía sau ra phía trước, tránh chà xát mạnh. Nếu trẻ bị nấm miệng, chỉ chấm nước muối vào vết nấm.
Phương pháp này vừa giúp trẻ hô hấp dễ dàng hơn, vừa phòng ngừa tình trạng đờm ứ đọng trong cổ họng, tạo nền tảng vệ sinh răng miệng tốt ngay từ giai đoạn sơ sinh.
Lưu ý: Rơ lưỡi ít nhất 1 lần/ngày, ưu tiên buổi sáng trước khi ăn hoặc tối trước khi đi ngủ. Tránh rơ lưỡi khi trẻ đói hoặc đang no để không gây khó chịu.
>>> Xem thêm: Rơ lưỡi silicon cho bé có tốt không?
3. Sử dụng thuốc tiêu đờm cho trẻ dưới 1 tuổi
Thuốc tiêu đờm (hay còn gọi là thuốc loãng đờm, thuốc tiêu chất nhầy) có cơ chế làm thay đổi cấu trúc dịch nhầy trong khí, giúp giảm độ đặc quánh và độ nhớt. Nhờ đó, đờm di chuyển dễ hơn và được tống ra ngoài qua phản xạ ho hoặc nhờ hệ thống lông chuyển của đường thở.
Ở trẻ dưới 12 tháng tuổi, tuyệt đối không tự ý dùng thuốc, kể cả siro thảo dược hoặc các thuốc long đờm kê đơn. Nhiều thành phần trong thuốc tiêu đờm không phù hợp cho trẻ sơ sinh và có thể gây tác dụng phụ như nôn trớ, phát ban, buồn ngủ, thậm chí ảnh hưởng nhịp thở.
Vì vậy, bố mẹ chỉ nên sử dụng thuốc tiêu đờm cho trẻ khi có chỉ định từ bác sĩ sau khi thăm khám và xác định rõ nguyên nhân gây đờm. Việc dùng thuốc cần tuân thủ đúng liều lượng, không tự ý tăng hay giảm liều, đồng thời theo dõi sát các phản ứng của trẻ trong suốt quá trình sử dụng và ngừng ngay nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.
4. Bổ sung nước cho bé
Bổ sung nước cho bé là một trong những cách tiêu đờm cho trẻ dưới 1 tuổi hiệu quả, giúp làm loãng chất nhầy trong cổ họng và đường hô hấp, từ đó bé dễ ho hoặc hắt hơi để tống đờm ra ngoài.
- Tăng cữ bú cho trẻ dưới 1 tuổi: Trẻ đang bú sữa mẹ cần được cho bú thường xuyên hơn khi có đờm, vì sữa mẹ cung cấp dinh dưỡng và kháng thể giúp bé tăng sức đề kháng, hỗ trợ tan đờm và giảm ho.
- Bổ sung nước khi cần thiết: Có thể cho bé uống thêm một ít nước nếu thời tiết nắng nóng hoặc da bé khô. Nước giúp chất nhầy loãng, hạn chế khô rát mũi họng và hỗ trợ bé dễ dàng tống dịch nhầy ra ngoài.
Lưu ý: Trẻ sơ sinh dưới 6 tháng tuổi không nên uống nước ngoài sữa mẹ hoặc sữa công thức để tránh nguy cơ ngộ độc hoặc làm giảm lượng sữa mẹ hấp thu.
5. Dùng dụng cụ hút mũi
Khi đờm và dịch nhầy tích tụ trong mũi khiến trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi khó chịu, quấy khóc hoặc bú kém, mẹ có thể hỗ trợ bé bằng cách sử dụng các dụng cụ hút mũi chuyên dụng như bóng hút cao su, ống hút mũi dây mềm, máy hút mũi. Việc sử dụng dụng cụ hút mũi cũng giúp hạn chế biến chứng nguy hiểm như viêm tai giữa hoặc viêm phổi ở trẻ có nhiều đờm.
Để hút mũi, mẹ cho bé nằm nghiêng rồi nhỏ 5-6 giọt nước muối sinh lý vào bên mũi phía trên. Nếu đờm đặc, hãy hút nhẹ ở bên mũi thấp. Sau đó đổi bên và lặp lại tương tự. Thông thường, mẹ có thể thực hiện 2-3 lần/ngày khi trẻ có nhiều dịch gây khó thở.
>>> Xem thêm: Cách rửa mũi cho trẻ sơ sinh
6. Massage cho bé
Massage cho bé là phương pháp nhẹ nhàng nhưng hiệu quả để giúp làm loãng đờm ở trẻ sơ sinh. Bố mẹ có thể massage lòng bàn chân cho bé, kết hợp sử dụng các loại dầu massage an toàn như dầu hạnh nhân, tinh dầu bạc hà hoặc lá khuynh diệp để tăng hiệu quả và mang lại cảm giác thoải mái cho bé.
Sau khi massage xong, giữ ấm đôi chân của bé là rất quan trọng để phòng cảm lạnh và hỗ trợ cơ thể bé hồi phục nhanh. Bên cạnh đó, duy trì độ ẩm trong phòng cũng giúp đường hô hấp của trẻ không bị khô, làm dịch nhầy loãng hơn và dễ loại bỏ.
Sử dụng máy tạo ẩm là cách hiệu quả để bổ sung hơi nước vào không khí, có thể áp dụng cả ban ngày lẫn ban đêm, giúp bé hít thở dễ dàng và giảm cảm giác khó chịu do đờm.
7. Vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý
Vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý là một trong những cách trị đờm cho trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi an toàn và dễ thực hiện nhất. Nước muối sinh lý có tác dụng làm loãng đờm, hỗ trợ làm sạch mũi họng và giúp trẻ thở dễ dàng hơn, đặc biệt khi bé bị nghẹt mũi, khó thở hoặc có nhiều dịch nhầy trước khi bú sữa.
Khi sử dụng, mẹ chỉ cần nhỏ 2-3 giọt nước muối sinh lý vào mỗi bên mũi bé, sau đó bế trẻ lên theo tư thế đứng hoặc hơi ngả để dịch nhầy có thể tự chảy ra ngoài. Đối với trẻ lớn hơn, sau khi nhỏ mũi, mẹ có thể hướng dẫn bé xì mũi nhẹ và lau sạch bằng khăn mềm.
Bên cạnh khả năng làm loãng đờm, nước muối sinh lý còn có tác dụng sát khuẩn nhẹ, giúp mũi họng bé luôn thông thoáng, đồng thời hỗ trợ việc hút mũi trở nên dễ dàng và hiệu quả hơn.
>>> Xem thêm: Vệ sinh mũi bằng nước muối ưu trương
Việc tiêu đờm cho trẻ dưới 1 tuổi cần được thực hiện an toàn, nhẹ nhàng và đúng phương pháp, kết hợp nhiều cách như vỗ rung, rơ lưỡi, bổ sung nước, massage và duy trì độ ẩm cho không khí. Để chăm sóc toàn diện cho cả mẹ và bé, bạn có thể tham khảo và mua sắm các sản phẩm chăm sóc mẹ và bé tại Hagu Life, giúp cả gia đình yên tâm và bé luôn khỏe mạnh trong giai đoạn đầu đời.
