Trẻ sơ sinh thở khò khè: Dấu hiệu, nguyên nhân & Cách điều trị

Âm thanh thở nghe khò khè, khụt khịt, đôi khi giống tiếng có đờm có thể xuất hiện khi bé ngủ, bú hoặc thay đổi tư thế. Vậy trẻ sơ sinh thở khò khè có nguy hiểm không? Nguyên nhân do đâu và xử lý như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết dưới đây.

>>> Xem thêm: Trẻ sơ sinh thở khò khè như có đờm

Dấu hiệu trẻ sơ sinh bị khò khè

Trẻ sơ sinh thở khò khè là tình trạng bé phát ra âm thanh bất thường khi hô hấp, thường nghe rõ nhất khi trẻ thở ra, lúc ngủ hoặc khi đang bú. Âm thanh này có thể giống tiếng ngáy nhẹ, tiếng rít hoặc như “tiếng nhạc” nhỏ phát ra từ đường thở. Bố mẹ có thể kiểm tra bằng cách áp tai gần miệng hoặc mũi của bé để lắng nghe.

Trong trường hợp khò khè nặng, bố mẹ có thể nhận thấy tiếng thở ra của trẻ kéo dài, bé phải gắng sức khi thở, đôi khi kèm theo biểu hiện khó chịu hoặc mệt mỏi. Một số bé thở mạnh đến mức có thể nghe thấy tiếng khò khè từ khoảng cách xa, trong khi một số trường hợp nhẹ hơn chỉ phát hiện được khi nghe rất gần hoặc cần đến ống nghe của bác sĩ.

Trên thực tế, ở trẻ sơ sinh cần phân biệt khò khè với tiếng thở do nghẹt mũi. Vì trẻ chủ yếu thở bằng mũi, trong khi lỗ mũi còn nhỏ và dễ bị tắc khi cảm lạnh hoặc có dịch nhầy, nên bố mẹ có thể nghe thấy tiếng khụt khịt. Khi đó, bố mẹ có thể nhỏ 2-3 giọt nước muối sinh lý vào mũi để làm thông thoáng, sau đó nghe lại. 

>>> Xem thêm: Các loại nước muối sinh lý Fysoline Pháp & Cách dùng

Trẻ sơ sinh thở khò khè có sao không?

Trẻ sơ sinh thở khò khè là dấu hiệu bố mẹ không nên chủ quan. Tình trạng này có thể chỉ là hiện tượng sinh lý do đường thở hẹp hoặc sụn thanh quản còn mềm, nhưng cũng có thể cảnh báo các bệnh lý như viêm đường hô hấp, trào ngược dạ dày, dị vật đường thở hoặc hen suyễn.

Bố mẹ nên theo dõi sát và đưa bé đi khám sớm nếu thấy các dấu hiệu bất thường như sốt, bỏ bú, môi da tím tái, thở nhanh, thở gắng sức hoặc khò khè kéo dài. Dưới đây là những biểu hiện thường gặp giúp bố mẹ đánh giá mức độ nguy hiểm khi trẻ bị khò khè:

• Khò khè như tiếng huýt sáo: Thường do mũi bị tắc bởi dịch nhầy hoặc sữa vì đường thở của trẻ rất nhỏ. Khi vệ sinh mũi sạch, tiếng khò khè sẽ giảm hoặc hết.
• Khò khè có tiếng khàn khàn: Có thể do dịch nhầy gây tắc ở thanh quản, liên quan đến viêm thanh khí phế quản. Tình trạng này khiến đường thở hẹp lại và bé thở nặng hơn.
• Trẻ sơ sinh thở khò khè kéo dài: Đây có thể là dấu hiệu của viêm phế quản, viêm phổi, hen suyễn hoặc dị vật đường thở. Cần đưa trẻ đi khám sớm để xác định nguyên nhân.
• Trẻ thở dốc, thở nhanh bất thường: Thường liên quan đến viêm phổi, kèm theo ho dai dẳng hoặc da xanh tím. Đây là dấu hiệu nguy hiểm cần được xử lý y tế kịp thời.

>>> Xem thêm: Cách chữa ho sổ mũi cho bé bằng dân gian tại nhà

Nguyên nhân trẻ sơ sinh thở khò khè

Trẻ sơ sinh thở khò khè có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, phổ biến nhất là các vấn đề gây tắc nghẽn đường hô hấp dưới, khiến không khí lưu thông khó khăn và phát ra âm thanh bất thường khi thở. Cụ thể:

• Các bệnh lý hô hấp thường gặp: Trẻ có thể mắc hen phế quản, viêm tiểu phế quản, viêm phế quản hoặc viêm phổi gây khò khè tái diễn. Viêm tiểu phế quản thường gặp ở trẻ dưới 6 tháng tuổi, còn hen suyễn phổ biến hơn ở trẻ trên 18 tháng.
• Viêm tiểu phế quản do virus: Bệnh thường xuất hiện khi giao mùa hoặc trời lạnh, làm tăng tiết đờm và dịch nhầy gây bít tắc đường thở, khiến trẻ ho nhiều và thở khò khè.
• Tiếp xúc tác nhân kích ứng hoặc dị ứng: Khói bụi, khói thuốc lá, chất gây dị ứng làm tăng tiết dịch nhầy, trẻ sơ sinh khó tự khạc đờm nên dễ bị ứ đọng và khò khè. Nguyên nhân dị ứng ít gặp ở trẻ dưới 1 tuổi.
• Trào ngược dạ dày – thực quản: Dịch dạ dày trào ngược lên đường thở gây kích ứng, phù nề niêm mạc, khiến trẻ sơ sinh thở khò khè, nhất là sau bú hoặc khi nằm.
• Mềm sụn thanh quản: Dị tật bẩm sinh khiến thanh quản mềm, dễ xẹp khi thở, chiếm khoảng 60% bất thường thanh quản và thường kèm trào ngược.
• Nguyên nhân khác: Dị vật đường thở, lao, phù phổi, dị tật phế quản, khối u, bệnh tim mạch… có thể gây khò khè kéo dài và khó thở, cần thăm khám sớm.

>>> Xem thêm: Cách xử lý khi trẻ sơ sinh bị ọc sữa và thở khò khè

Trẻ sơ sinh bị khò khè phải làm sao?

Dưới đây là những hướng dẫn xử lý khi bé thở khò khè an toàn và hiệu quả, tùy theo mức độ và nguyên nhân, giúp bố mẹ chăm sóc đúng cách và hạn chế biến chứng cho trẻ:

• Nhỏ mũi, hút sạch dịch mũi: Dùng nước muối sinh lý nhỏ mũi và hút mũi nhẹ nhàng để thông thoáng đường thở, đặc biệt khi bé khò khè do nghẹt mũi. Sau vệ sinh, bé thường thở dễ hơn, bú và ngủ tốt hơn.
• Đưa trẻ đi viện ngay nếu dưới 3 tháng tuổi: Trẻ sơ sinh dưới 3 tháng bị khò khè, khó thở được xem là dấu hiệu nguy hiểm và cần được thăm khám y tế kịp thời.
• Khám chuyên khoa khi khò khè kéo dài: Nếu tình trạng khò khè dai dẳng trên 4 tuần, bố mẹ nên đưa trẻ đến bệnh viện chuyên khoa để làm các xét nghiệm chuyên sâu như X-quang, siêu âm, đo hô hấp, CT ngực hoặc nội soi.
• Không tự ý dùng thuốc: Tuyệt đối không tự mua thuốc trị khò khè cho trẻ sơ sinh như kháng sinh, long đờm hay kháng viêm vì có thể làm bệnh nặng hơn và gây tác dụng phụ nguy hiểm.
• Đi khám ngay khi có dấu hiệu kèm theo: Nếu trẻ khò khè kèm sốt, ho nhiều, thở nhanh, bú kém hoặc quấy khóc bất thường, cần đưa trẻ đi khám sớm.
• Bù đủ nước và dinh dưỡng: Cho trẻ bú đủ sữa, tăng cữ bú hợp lý. Với sữa công thức cần pha đúng tỷ lệ, có thể tham khảo bác sĩ về dung dịch bù nước, điện giải khi cần.
• Tạo độ ẩm không khí phù hợp: Duy trì độ ẩm vừa phải giúp giảm khô đường thở, hạn chế tắc nghẽn và giúp bé dễ thở hơn.
• Dùng thuốc theo chỉ định bác sĩ: Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể kê đơn thuốc giãn phế quản, corticosteroid hoặc thuốc chống viêm. Bố mẹ chỉ sử dụng khi có chỉ định y tế rõ ràng.
• Tăng cường đề kháng cho trẻ: Bổ sung các vi chất như lysine, kẽm, selen, vitamin nhóm B (theo tư vấn chuyên môn) giúp nâng cao miễn dịch và giảm nguy cơ viêm đường hô hấp.
• Tuyệt đối không dùng mật ong cho trẻ sơ sinh: Mật ong có nguy cơ gây ngộ độc và tuyệt đối không dùng để điều trị khò khè cho trẻ nhỏ.

Trẻ sơ sinh thở khò khè là dấu hiệu bố mẹ không nên chủ quan. Việc nhận biết sớm nguyên nhân, chăm sóc đúng cách và đưa trẻ đi khám khi có dấu hiệu bất thường sẽ giúp bảo vệ hệ hô hấp non nớt, tạo nền tảng cho bé phát triển khỏe mạnh. 

Bên cạnh đó, bố mẹ cũng nên chủ động lựa chọn các sản phẩm chăm sóc mẹ và bé an toàn, chất lượng để hỗ trợ quá trình nuôi con nhẹ nhàng và hiệu quả hơn. Hagu Life là địa chỉ đáng tin cậy, nơi cung cấp đa dạng sản phẩm chính hãng, giúp bố mẹ yên tâm đồng hành cùng con yêu trong những năm tháng đầu đời.