Có Nên Cho Trẻ Dùng Xe Tập Đi? Lợi Ích, Rủi Ro Và Những Điều Cha Mẹ Cần Biết
Khi con bắt đầu vịn vào thành ghế để đứng dậy, nhiều bố mẹ cũng bắt đầu nghĩ tới chuyện mua xe tập đi. Chỉ cần hỏi người thân hoặc tham gia một vài hội nhóm nuôi con, bạn sẽ dễ dàng bắt gặp hai luồng ý kiến hoàn toàn trái ngược. Có người khẳng định xe tập đi giúp bé cứng cáp và biết đi nhanh hơn. Nhưng cũng có không ít cha mẹ cho biết họ quyết định không dùng sau khi tìm hiểu các khuyến nghị từ chuyên gia. Vậy xe tập đi thực sự mang lại lợi ích gì? Có nên cho trẻ dùng xe tập đi hay không? Trước khi đưa ra quyết định, cha mẹ nên hiểu rõ cả mặt tích cực lẫn những rủi ro mà sản phẩm này có thể mang lại.
Vì sao nhiều cha mẹ muốn cho trẻ dùng xe tập đi?
Khoảng 10 năm trước, xe tập đi gần như là món đồ quen thuộc trong nhiều gia đình có trẻ nhỏ. Thời điểm đó, không ít người tin rằng đây là cách giúp trẻ nhanh biết đi hơn, đồng thời giúp cha mẹ đỡ vất vả trong giai đoạn con bắt đầu hiếu động.
Ba mẹ nào nếu đã từng chăm một em bé từ 7 đến 10 tháng tuổi sẽ hiểu cảm giác chỉ cần quay đi vài phút là con đã bò từ phòng khách sang phòng ngủ. Càng lớn, trẻ càng muốn di chuyển và khám phá nhiều hơn. Chính vì vậy, việc đặt con vào một chiếc xe có thể tự đẩy đi khắp nhà khiến nhiều người cảm thấy tiện lợi và nhàn hơn rất nhiều.
Không chỉ giúp bé có cảm giác được tự do di chuyển, xe tập đi còn thường được thiết kế với nhiều đồ chơi, âm thanh và màu sắc bắt mắt. Với một em bé đang tò mò về thế giới xung quanh, đây rõ ràng là món đồ rất hấp dẫn.
Chính sự tiện lợi đó khiến xe tập đi trở thành lựa chọn của rất nhiều gia đình trong nhiều năm. Thế nhưng, điều mà phần lớn cha mẹ thực sự quan tâm lại không phải là việc chiếc xe này có tiện hay không, mà là liệu nó có giúp con biết đi nhanh hơn hay không. Đây cũng là lý do khiến không ít phụ huynh quyết định tìm hiểu kỹ hơn trước khi mua cho con.
Xem thêm: Dấu hiệu trẻ phát triển bình thường từ 0-24 tháng
Điều mà nhiều ba mẹ quan tâm nhất: Xe tập đi có giúp bé biết đi nhanh hơn không?
Có lẽ đây mới là lý do khiến phần lớn phụ huynh cân nhắc mua xe tập đi, bởi ai cũng mong con mình cứng cáp hơn từng ngày. Khi thấy một em bé cùng tuổi đã chập chững bước đi trong khi con mình vẫn đang bò hoặc vịn đứng, cảm giác sốt ruột là điều rất dễ hiểu. Chính vì vậy, nhiều người hy vọng xe tập đi sẽ trở thành một “trợ thủ” giúp rút ngắn quá trình này.
Nhưng theo đánh giá lại không hoàn toàn như vậy.
Các chuyên gia về phát triển vận động ở trẻ em cho rằng việc biết đi không đơn giản là chuyện đôi chân đủ khỏe. Để có thể tự bước đi, trẻ cần học rất nhiều kỹ năng khác nhau như giữ thăng bằng, điều chỉnh trọng tâm cơ thể, phối hợp giữa mắt và chân, cũng như phản xạ khi ngã. Đây đều là những kỹ năng mà trẻ phải tự trải nghiệm thông qua việc bò, vịn đứng, ngồi xuống rồi đứng lên hàng chục lần mỗi ngày. Khi ngồi trong xe tập đi tròn, nhiều chuyển động tự nhiên này bị thay đổi. Trẻ có thể di chuyển rất nhanh mà không cần thực sự giữ thăng bằng hoặc kiểm soát cơ thể theo cách mà việc đi bộ đòi hỏi.
Nói một cách dễ hiểu, xe tập đi có thể giúp bé “di chuyển” nhiều hơn, nhưng không đồng nghĩa với việc giúp bé “học đi” nhanh hơn.
Nếu câu trả lời đơn giản chỉ là “có” hoặc “không”, thì có lẽ chủ đề này đã không gây nhiều tranh cãi đến vậy. Trên thực tế, chính những lo ngại liên quan đến sự an toàn và quá trình phát triển vận động của trẻ mới là nguyên nhân khiến nhiều chuyên gia nhi khoa không khuyến khích sử dụng xe tập đi tròn trong những năm gần đây.
Xem thêm: Khi nào trẻ biết đi?
Vì sao ngày càng nhiều chuyên gia không khuyến khích xe tập đi tròn?
Nếu để ý, cha mẹ sẽ thấy trong những năm gần đây, ngày càng nhiều bác sĩ nhi khoa và chuyên gia phát triển trẻ em tỏ ra thận trọng với xe tập đi tròn. Chắc hẳn lý do đầu tiên đến từ yếu tố an toàn.
Một em bé đang bò thường di chuyển khá chậm. Nhưng khi ngồi trong xe tập đi, tốc độ của trẻ có thể tăng lên đáng kể. Chỉ trong vài giây, bé đã có thể tiếp cận những khu vực mà bình thường mình không tới được. Đó có thể là chiếc bàn có góc nhọn, một ổ điện gần mặt đất hoặc đơn giản là bậc thềm nối giữa hai phòng trong nhà. Nhiều tai nạn xảy ra không phải vì cha mẹ bất cẩn mà vì mọi thứ diễn ra quá nhanh.
Bên cạnh đó, một số chuyên gia cũng lo ngại rằng việc sử dụng xe tập đi trong thời gian dài có thể khiến trẻ ít cơ hội luyện tập các kỹ năng vận động tự nhiên. Thay vì học cách đứng vững bằng đôi chân của mình, bé được nâng đỡ bởi cả một hệ thống khung xe xung quanh. Điều này giống như việc một người luôn dựa vào tay vịn khi tập đi cầu thang. Họ vẫn di chuyển được, nhưng khả năng giữ thăng bằng của cơ thể sẽ phát triển chậm hơn.
Tuy nhiên, khi tìm hiểu về xe tập đi, nhiều cha mẹ thường gặp một nhầm lẫn khá phổ biến. Đó là xem xe tập đi tròn và xe tập đi đẩy là một. Trong khi thực tế, đây là hai sản phẩm có cách sử dụng và ảnh hưởng tới quá trình vận động của trẻ hoàn toàn khác nhau.
Xe tập đi đẩy có khác xe tập đi tròn không?
Xe tập đi đẩy và xe tập đi tròn là hai sản phẩm hoàn toàn khác nhau.
Với xe tập đi đẩy, trẻ phải tự đứng bằng chân của mình rồi đẩy xe về phía trước. Điều này buộc bé phải sử dụng khả năng giữ thăng bằng, phối hợp tay chân và điều chỉnh trọng tâm cơ thể trong quá trình di chuyển. Chính vì vậy, nhiều chuyên gia đánh giá xe tập đi đẩy tích cực hơn so với xe tập đi tròn.
Điều đó không có nghĩa là cha mẹ bắt buộc phải mua xe tập đi đẩy vì rất nhiều trẻ vẫn biết đi hoàn toàn bình thường mà không cần bất kỳ thiết bị hỗ trợ nào. Điều quan trọng nhất vẫn là tạo cho trẻ đủ không gian để vận động và khám phá theo nhịp phát triển tự nhiên của mình.
Lời khuyên dành cho ba mẹ đang có ý định mua xe tập đi
Có lẽ sẽ không có một câu trả lời đúng tuyệt đối cho tất cả mọi gia đình. Có bé từng sử dụng xe tập đi và vẫn phát triển hoàn toàn bình thường, nhưng cũng có những cha mẹ quyết định không dùng bất kỳ thiết bị hỗ trợ nào mà con vẫn tự tin bước những bước đi đầu tiên theo cách của riêng mình. Điều quan trọng nhất không nằm ở chiếc xe tập đi, mà nằm ở việc trẻ có đủ cơ hội để vận động, khám phá và phát triển theo nhịp độ tự nhiên hay không.
