Dấu Hiệu Trẻ Phát Triển Bình Thường Theo Tháng Tuổi Từ 0–24 Tháng

Trong những năm đầu đời, gần như tháng nào ba mẹ cũng thấy con có một thay đổi mới. Hôm nay bé vừa biết lẫy, vài tháng sau đã bắt đầu bò khắp nhà, rồi chẳng mấy chốc lại chập chững những bước đi đầu tiên. Chính vì vậy, nhiều phụ huynh thường xuyên tự hỏi liệu con mình có đang phát triển đúng với độ tuổi hay không. Cùng Hagu Life tìm hiểu nội dung bài viết để hiểu được các cột mốc phát triển bình thường sẽ giúp cha mẹ yên tâm hơn, đồng thời nhận biết sớm những trường hợp cần được theo dõi thêm.

Vì sao cha mẹ không nên so sánh con với những em bé khác?

Nếu từng tham gia các hội nhóm nuôi con, bạn sẽ bắt gặp rất nhiều câu hỏi như:

“Con em 7 tháng chưa bò có chậm không?”

“Bé nhà em 15 tháng chưa biết đi có sao không?”

“Sao con em ít nói hơn các bạn cùng tuổi?”

Những băn khoăn này hoàn toàn dễ hiểu bởi ai cũng mong muốn con mình phát triển khỏe mạnh, nhưng điều mà nhiều phụ huynh thường quên là mỗi em bé đều có tốc độ phát triển riêng.

Có trẻ biết lẫy sớm nhưng nói muộn. Có bé đi rất nhanh nhưng lại cần nhiều thời gian hơn để phát triển ngôn ngữ. Chỉ cần trẻ vẫn tiến bộ đều đặn theo thời gian thì sự khác biệt vài tuần hoặc vài tháng thường không phải là vấn đề đáng lo.Vì vậy, khi theo dõi các cột mốc phát triển dưới đây, cha mẹ nên xem đây là những mốc tham khảo thay vì những “hạn chót” bắt buộc mà trẻ phải đạt được.

Trước khi nhìn vào từng giai đoạn cụ thể, điều quan trọng cần hiểu là sự phát triển của trẻ không chỉ nằm ở cân nặng hay chiều cao. Trong 24 tháng đầu đời, các chuyên gia thường theo dõi đồng thời vận động, ngôn ngữ, nhận thức và khả năng tương tác xã hội của trẻ.

Dấu hiệu trẻ phát triển bình thường từ 0–3 tháng tuổi

Những tháng đầu tiên thường trôi qua rất nhanh. Mặc dù bé chủ yếu ăn, ngủ và được bế trên tay, nhưng đây lại là giai đoạn não bộ phát triển mạnh mẽ.

Trong khoảng thời gian này, trẻ thường có những biểu hiện như: Nhìn theo khuôn mặt hoặc vật chuyển động ở khoảng cách gần, nhận ra giọng nói quen thuộc của bố mẹ, mỉm cười đáp lại khi được tương tác, giật mình trước âm thanh lớn, bắt đầu phát ra những âm thanh đơn giản.

Về vận động, bé dần kiểm soát đầu cổ tốt hơn so với lúc mới sinh. Nhiều trẻ có thể nâng đầu trong thời gian ngắn khi được đặt nằm sấp. Đây cũng là giai đoạn cha mẹ bắt đầu nhận thấy những biểu cảm đáng yêu đầu tiên của con, từ nụ cười cho tới những tiếng ê a rất nhỏ.

Khi cơ thể ngày càng cứng cáp hơn, trẻ bắt đầu muốn khám phá thế giới theo nhiều cách mới. Điều này khiến những tháng tiếp theo trở nên thú vị hơn rất nhiều.

Dấu hiệu trẻ phát triển bình thường từ 4–6 tháng tuổi

Đây là giai đoạn nhiều phụ huynh cảm nhận rõ sự thay đổi của con từng tuần một. Ở giai đoạn này bé thường: Cười thành tiếng, thích giao tiếp với người xung quanh, đưa đồ vật lên miệng khám phá, nhận ra người quen, quay đầu theo âm thanh.

Về vận động, phần lớn trẻ bắt đầu: Giữ đầu cổ vững, lẫy từ nằm ngửa sang nằm sấp hoặc ngược lại, chống tay khi nằm sấp, với lấy đồ chơi.

Nhiều gia đình thường rất hào hứng khi thấy con biết lẫy lần đầu tiên bởi đây là một trong những cột mốc vận động đáng nhớ nhất trong năm đầu đời.

Xem thêm bài viết: Khi Nào Trẻ Biết Lẫy?

Sau khi học được cách xoay người, trẻ dần trở nên năng động hơn. Những kỹ năng mới xuất hiện liên tục và khoảng cách từ nằm một chỗ đến tự di chuyển thực tế không còn xa.

Dấu hiệu trẻ phát triển bình thường từ 7–9 tháng tuổi

Trong giai đoạn này, nhiều em bé bắt đầu khiến cha mẹ “đuổi theo không kịp”. Ở giai đoạn này, trẻ thường: nhận biết tên của mình, bập bẹ nhiều âm thanh hơn, thích chơi các trò tương tác đơn giản, biết thể hiện cảm xúc rõ ràng.

Về vận động, bé có thể: ngồi vững, trườn hoặc bò, chuyển đồ vật từ tay này sang tay kia, tự với lấy món đồ yêu thích.

Đây là thời điểm ngôi nhà bắt đầu cần được “trẻ hóa” vì bé có thể tiếp cận nhiều khu vực hơn trước.

Xem thêm: Khi Nào Trẻ Biết Ngồi?

Xem thêm: Khi Nào Trẻ Biết Bò?

Khi đã làm chủ được việc di chuyển, trẻ bắt đầu hướng sự chú ý tới một thử thách mới: đứng dậy bằng chính đôi chân của mình.

Dấu hiệu trẻ phát triển bình thường từ 10–12 tháng tuổi

Khoảng thời gian cuối năm đầu đời thường mang đến rất nhiều bất ngờ cho ba mẹ. Nhiều trẻ có thể: Vịn đứng, đi men theo đồ vật, hiểu các yêu cầu đơn giản, bắt chước hành động của người lớn, vẫy tay chào hoặc chỉ tay vào đồ vật.

Một số bé còn bắt đầu nói những từ đầu tiên như: Ba, mẹ, bà,đi….

Mặc dù mỗi trẻ có tốc độ khác nhau, nhưng đây thường là giai đoạn cha mẹ cảm nhận rõ con đang dần chuyển từ em bé sơ sinh sang một “đứa trẻ nhỏ” thực thụ.

Bước sang tuổi thứ hai, tốc độ phát triển không còn bùng nổ như năm đầu tiên, nhưng những thay đổi về ngôn ngữ, nhận thức và tính cách lại diễn ra rất mạnh mẽ.

Dấu hiệu trẻ phát triển bình thường từ 13–18 tháng tuổi

Đây là giai đoạn nhiều trẻ bắt đầu tự đi hoặc đi rất vững. Ngoài khả năng vận động, bé thường: Hiểu được nhiều lời nói hơn, bắt chước người lớn, thích tự làm mọi việc, nhận biết một số đồ vật quen thuộc, có thể nói một vài từ có nghĩa.

Không ít cha mẹ nhận thấy con bắt đầu thể hiện cá tính riêng rõ rệt trong giai đoạn này. Bé biết thích thứ gì, không thích thứ gì và sẵn sàng phản đối nếu không được như ý.

Xem thêm: Khi Nào Trẻ Biết Đi?

Đây cũng là lúc ngôn ngữ và khả năng giao tiếp phát triển nhanh hơn bao giờ hết. Vì vậy, nhiều phụ huynh bắt đầu quan tâm nhiều hơn tới khả năng nói của con.

Dấu hiệu trẻ phát triển bình thường từ 19–24 tháng tuổi

Trong khoảng thời gian từ 19 đến 24 tháng tuổi, trẻ thường: Hiểu được nhiều câu nói đơn giản, gọi tên người thân quen, ghép được 2 từ thành câu ngắn, thích bắt chước người lớn, tham gia các trò chơi giả vờ đơn giản.

Về vận động, phần lớn trẻ có thể: đi vững, leo trèo ở mức độ đơn giản, chạy những quãng ngắn, đá bóng hoặc kéo đẩy đồ vật. Đây là giai đoạn mà nhiều cha mẹ cảm thấy con thay đổi từng ngày. Mỗi buổi sáng thức dậy, bé dường như lại học thêm được một điều mới.

Xem thêm: Trẻ Chậm Nói Có Dấu Hiệu Như Thế Nào?

Khi nào cha mẹ nên đưa trẻ đi đánh giá phát triển?

Mặc dù mỗi em bé đều có tốc độ phát triển riêng, nhưng cha mẹ nên tham khảo ý kiến chuyên gia nếu nhận thấy trẻ có những biểu hiện sau:

• Không phản ứng với âm thanh.
• Không giao tiếp bằng mắt.
• Không kiểm soát được đầu cổ theo độ tuổi.
• Không ngồi được khi đã quá tuổi.
• Không có từ có nghĩa sau 18 tháng.
• Mất đi kỹ năng đã từng có trước đó.

Việc đánh giá sớm không có nghĩa là trẻ chắc chắn gặp vấn đề. Trong nhiều trường hợp, đây chỉ là cách giúp gia đình yên tâm hơn và có hướng hỗ trợ phù hợp nếu cần.

Lời khuyên cho ba mẹ đang có con trong giai đoạn 0-24 tháng

Nhìn con lớn lên từng ngày là một trong những niềm hạnh phúc đặc biệt nhất của cha mẹ. Thay vì quá áp lực vì những con số hay so sánh con với các bạn cùng tuổi, điều quan trọng hơn là quan sát sự tiến bộ của trẻ theo thời gian. Bởi mỗi em bé đều có cách lớn lên của riêng mình, điều cha mẹ cần nhất không phải là thúc ép con đi nhanh hơn, mà là kiên nhẫn đồng hành cùng con trên từng chặng đường phát triển.