Dị ứng đạm sữa bò là gì? Dấu hiệu và cách xử lý bé bị dị ứng đạm bò

Dị ứng đạm sữa bò là phản ứng bất thường của hệ miễn dịch đối với các protein có trong sữa bò, thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Dưới đây là dấu hiệu nhận biết và cách xử lý khi trẻ bị dị ứng đạm sữa bò, giúp bố mẹ kịp thời phát hiện và chăm sóc trẻ đúng cách.

>>> Xem thêm: Làm sao để biết bé dị ứng sữa bò?

Dị ứng đạm sữa bò là gì?

Dị ứng đạm sữa bò ở trẻ sơ sinh là phản ứng miễn dịch bất thường của cơ thể trẻ đối với protein có trong sữa bò và các sản phẩm từ sữa bò, chủ yếu là casein và whey (váng sữa).

Khi cơ thể nhận diện sai các protein này là tác nhân có hại, hệ miễn dịch sẽ kích hoạt các phản ứng dị ứng, dẫn đến những biểu hiện khác nhau ở trẻ. Khác với bất dung nạp đường lactose, vốn do thiếu men lactase và chỉ gây khó tiêu hóa đường sữa, dị ứng đạm sữa bò lại do phản ứng miễn dịch với protein sữa.

Dị ứng đạm sữa bò có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của trẻ, đặc biệt là trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, do việc hạn chế một số thực phẩm giàu dinh dưỡng. Nếu không được bổ sung hợp lý, trẻ có thể thiếu hụt vitamin, khoáng chất, từ đó ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của cả trẻ và gia đình. 

>>> Xem thêm: Các loại sữa cho bé dị ứng đạm bò tốt nhất

Nguyên nhân trẻ bị dị ứng đạm bò

Dị ứng đạm sữa bò xảy ra khi hệ miễn dịch của trẻ nhận diện sai các protein trong sữa bò là tác nhân có hại cho cơ thể. Để bảo vệ cơ thể, hệ miễn dịch sản xuất ra các kháng thể IgE nhằm trung hòa các protein này. Đây là cơ chế tự nhiên nhưng lại dẫn đến phản ứng dị ứng.

Có hai loại protein chính trong sữa bò có nguy cơ gây dị ứng:

• Casein: Có trong phần rắn của sữa, sữa đông vón lại.
• Whey: Có trong phần lỏng còn lại sau khi sữa đông vón lại.

Trẻ có thể bị dị ứng với một hoặc cả hai loại protein này. Những protein này cũng xuất hiện trong các loại sữa khác như sữa dê, sữa cừu, vì vậy trẻ bị dị ứng sữa bò cũng thường cần thận trọng với các loại sữa khác.

Một số nguyên nhân và yếu tố làm tăng nguy cơ dị ứng đạm sữa bò ở trẻ bao gồm:

• Tiền sử dị ứng: Trẻ có cơ địa dị ứng hoặc mắc các bệnh như chàm, viêm da cơ địa, hen suyễn có nguy cơ cao hơn.
• Di truyền: Nếu bố mẹ hoặc người thân trong gia đình từng mắc dị ứng thực phẩm hoặc bệnh lý dị ứng (hen, viêm mũi dị ứng,…) thì trẻ sinh ra cũng có nguy cơ mắc dị ứng đạm sữa bò cao hơn.
• Tuổi tác: Dị ứng này phổ biến nhất ở trẻ dưới 1 tuổi, do hệ miễn dịch và hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện.
• Liều lượng tiếp xúc: Trẻ uống nhiều sữa bò hơn sẽ kích thích cơ thể sản xuất kháng thể IgE nhiều hơn, làm các phản ứng dị ứng trở nên rõ ràng và nghiêm trọng hơn.

>>> Xem thêm: 21 tác hại của sữa công thức đối với trẻ sơ sinh

Dấu hiệu bé bị dị ứng đạm sữa bò

Nhận biết dị ứng đạm sữa bò ở trẻ không hề đơn giản bởi các triệu chứng rất đa dạng và có thể xuất hiện ngay sau khi trẻ uống sữa hoặc vài giờ đến vài ngày sau đó. Các biểu hiện dị ứng được chia thành phản ứng nhanh (trong vòng 2 giờ) và phản ứng muộn (trên 48 giờ).

Triệu chứng dị ứng đạm sữa bò tức thời

Những triệu chứng này xuất hiện nhanh, thường trong vòng 2 giờ sau khi trẻ uống sữa:

• Khó thở, thở khò khè.
• Sưng môi, mặt hoặc lưỡi.
• Chàm, viêm da dị ứng.
• Da phát ban, nổi mẩn đỏ, nổi mề đay, ngứa.
• Nôn mửa sau khi bú.
• Tiêu chảy.

Triệu chứng dị ứng đạm sữa bò muộn

Những triệu chứng này thường xuất hiện sau 2 – 48 giờ, kéo dài và có thể nghiêm trọng hơn:

• Đau quặn bụng, nôn trớ, trào ngược dạ dày.
• Chàm, ngứa, mẩn đỏ trên da.
• Sổ mũi, ho kéo dài, thở khò khè.
• Quấy khóc nhiều, ngủ không sâu giấc, thức giấc giữa đêm.
• Táo bón hoặc đi cầu nhiều lần, phân lỏng có máu.

Dị ứng đạm sữa bò có hết không? 

Dị ứng đạm sữa bò thường không phải là tình trạng kéo dài suốt đời. Hầu hết trường hợp dị ứng sẽ giảm dần và có thể chấm dứt trước khi trẻ tròn 3 tuổi. Một số ít trẻ có thể kéo dài đến 4-5 tuổi.

Điều quan trọng là không nên tự ý cho trẻ dùng lại sữa bò tại nhà khi chưa có chỉ định y khoa. Việc tự thử lại sữa có thể làm trẻ tái dị ứng nặng, thậm chí gây biến chứng nguy hiểm như sốc phản vệ.

Khi trẻ lớn hơn và các triệu chứng dị ứng có dấu hiệu giảm, bố mẹ nên trao đổi với bác sĩ để được tư vấn xem bé đã sẵn sàng thử lại đạm sữa bò hay chưa. Nếu được bác sĩ đồng ý, việc thử lại cần được thực hiện dưới sự giám sát y tế, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ.

Thông thường, bé sẽ được cho thử một lượng sữa rất nhỏ trước, sau đó theo dõi phản ứng của cơ thể trong một khoảng thời gian nhất định. Nếu trẻ không có biểu hiện dị ứng, bác sĩ mới tăng dần lượng sữa thử cho đến khi đạt mức bình thường.

Cách xử lý khi trẻ dị ứng đạm bò

Khi trẻ được chẩn đoán dị ứng đạm sữa bò, việc xử lý đúng ngay từ đầu giúp giảm triệu chứng và hỗ trợ trẻ phát triển bình thường.

• Tránh hoàn toàn sữa bò và các chế phẩm từ sữa bò: Với trẻ dưới 12 tháng tuổi, đây là cách duy nhất để ngăn phản ứng dị ứng.
• Ưu tiên sữa thủy phân toàn phần hoặc thủy phân tích cực (eHF): Áp dụng khi không có sữa mẹ, sử dụng 2-4 tuần để theo dõi cải thiện. Nếu có đáp ứng tốt, tiếp tục duy trì ít nhất 6-12 tháng.
• Xem xét sữa công thức axit amin (AAF): Dành cho trẻ dị ứng nặng hoặc không dung nạp eHF.
• Hạn chế sữa từ động vật khác như sữa dê hoặc cừu: Vì có nguy cơ phản ứng chéo tương tự sữa bò.
• Mẹ cần loại bỏ sữa bò trong chế độ ăn: Điều này giúp tránh protein sữa bò truyền qua sữa mẹ tiếp tục gây dị ứng cho trẻ.
• Đảm bảo cung cấp đầy đủ DHA và ARA: Các loại sữa thủy phân chất lượng thường có đủ DHA (17mg/100kcal) và ARA (34mg/100kcal), hỗ trợ phát triển não bộ, thị lực và hệ miễn dịch của bé.

Dị ứng đạm sữa bò là tình trạng khá phổ biến ở trẻ nhỏ, đặc biệt trong năm đầu đời, nhưng bố mẹ hoàn toàn có thể kiểm soát được nếu nhận biết sớm và xử lý đúng cách. Việc lựa chọn loại sữa phù hợp, theo dõi phản ứng của trẻ và duy trì chế độ dinh dưỡng khoa học là chìa khóa giúp con phát triển khỏe mạnh, an toàn.Đồng hành cùng hành trình chăm sóc bé yêu, Hagu Life mang đến đa dạng sản phẩm sữa công thức chính hãng và đồ dùng chăm sóc mẹ & bé chính hãng, an toàn và được chuyên gia khuyên dùng.