Nguyên nhân trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc, hay vặn mình và cách xử lý

Trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như bé đói, môi trường ngủ không thuận lợi (tiếng ồn, ánh sáng mạnh hoặc nhiệt độ phòng không phù hợp). Ngoài ra, việc thiếu hụt vi chất dinh dưỡng (vitamin D, sắt, kẽm) hoặc các vấn đề sức khỏe như nhiễm khuẩn hô hấp, trào ngược dạ dày thực quản, viêm tai giữa hoặc rối loạn giấc ngủ cũng khiến trẻ khó ngủ yên, dễ vặn mình và giật mình khi ngủ.

>>> Xem thêm: Làm gì khi trẻ sơ sinh ngủ ít?

Tình trạng trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc

Thông thường, trẻ sơ sinh ngủ khoảng 16-18 giờ mỗi ngày, chia thành nhiều giấc ngắn từ 1-2 giờ. Khi được 1 tháng tuổi, tổng thời gian ngủ giảm xuống còn khoảng 14 giờ/ngày. 

Tuy nhiên, rất ít trẻ có giấc ngủ ổn định ngay từ khi chào đời. Nhiều trẻ sơ sinh gặp phải tình trạng ngủ không sâu giấc, dễ giật mình, tỉnh dậy khi có tiếng động nhỏ, thậm chí bứt rứt và quấy khóc nhiều. Nếu tình trạng này kéo dài, trẻ không chỉ thiếu ngủ mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, sự phát triển trí tuệ, hành vi và cảm xúc sau này.

Trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc có sao không? Giấc ngủ của trẻ sơ sinh có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển thể chất và trí tuệ của trẻ nhỏ. Trong khi bé ngủ, các tế bào não phát triển mạnh mẽ, đặc biệt trong 30 ngày đầu sau sinh, số lượng tế bào não đã đạt khoảng 80% so với não trẻ lúc 3 tháng tuổi. 

Giấc ngủ còn giúp trẻ xử lý, sắp xếp thông tin đã tiếp nhận trong ngày và thúc đẩy sản xuất các hormone cần thiết cho sự chuyển hóa, tích lũy năng lượng, hỗ trợ tăng trưởng chiều cao và cân nặng. Do đó khi trẻ ngủ không sâu giấc, bố mẹ cần tìm ra nguyên nhân và có cách xử lý kịp thời.

>>> Xem thêm: Tại sao trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc vào ban ngày

Nguyên nhân trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc

Có nhiều nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc, trong đó có thể xuất phát từ yếu tố sinh lý tự nhiên, bệnh lý tiềm ẩn hoặc thói quen sinh hoạt chưa phù hợp. Cụ thể:

1. Trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc do sinh lý

Về mặt sinh lý, giấc ngủ của trẻ sơ sinh được chia thành 2 giai đoạn: REM (Giấc ngủ cử động mắt nhanh) và Non-REM (Giấc ngủ không cử động mắt nhanh). Ở người trưởng thành, giấc ngủ Non-REM chiếm khoảng 75% và REM chiếm 25% tổng thời gian ngủ. Tuy nhiên, ở trẻ sơ sinh, giấc ngủ REM chiếm tới 50%.

Trong giai đoạn REM, mặc dù trẻ đang ngủ nhưng não bộ và hệ hô hấp lại hoạt động mạnh hơn, khiến nhịp thở và nhịp tim nhanh. Đây cũng là lý do trẻ rất dễ giật mình, thức giấc chỉ bởi một tiếng động nhỏ hay sự thay đổi nhẹ từ môi trường xung quanh.

Bên cạnh đó, chu kỳ ngủ của trẻ sơ sinh thường ngắn, chỉ khoảng 50 phút. Do đó, trẻ dễ bị tỉnh giấc nhiều lần trong đêm, khiến bố mẹ lầm tưởng con khó ngủ hay quấy khóc bất thường. Ngoài ra, những thay đổi sinh lý theo độ tuổi như bú không đủ no hoặc bú quá no, mọc răng, tập bò, tập đi, vận động nhiều vào ban ngày… cũng là những yếu tố tự nhiên khiến trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc.

>>> Xem thêm: Trẻ sơ sinh gắt ngủ là gì?

2. Bé ngủ không sâu giấc do bệnh lý

Trong một số trường hợp, trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc có thể bắt nguồn từ các bệnh lý tiềm ẩn bao gồm:

• Trẻ mới ốm dậy: Sau khi khỏi bệnh, trẻ có thể mất vài ngày để lấy lại nhịp ngủ bình thường.
• Trẻ ngủ không sâu giấc thiếu chất gì?: Thiếu canxi, magie, kẽm có thể gây rối loạn giấc ngủ ở trẻ sơ sinh. Đặc biệt thiếu sắt dễ dẫn đến hội chứng chân không yên, khiến trẻ giật chân liên tục khi ngủ.
• Béo phì: Trẻ béo phì khó thở, thường phải thở bằng miệng, đổ mồ hôi về đêm nên ngủ không sâu giấc.
• Bệnh lý nội khoa và hô hấp: Trào ngược dạ dày, viêm tai giữa, viêm đường hô hấp làm trẻ khó thở, ngủ ngáy, hay thức giấc.
• Rối loạn giấc ngủ (Parasomnia): Trẻ có thể mộng du, nói mớ hoặc gặp ác mộng khiến giấc ngủ chập chờn, hay vặn mình.

>>> Xem thêm: Trẻ mấy tháng hết gắt ngủ?

3. Trẻ ngủ không sâu giấc do thói quen sinh hoạt

Bên cạnh yếu tố sinh lý và bệnh lý, những thói quen sinh hoạt và môi trường ngủ cũng ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ của trẻ sơ sinh. Một số nguyên nhân phổ biến gồm:

• Phụ thuộc vào thói quen trước khi ngủ: Trẻ quen được bế bồng, đưa võng hoặc ru ngủ bằng nôi nên rất khó tự ngủ khi không có các hỗ trợ này.
• Lịch trình ngủ không hợp lý: Ngủ ngày quá dài hoặc ngủ muộn sau 5 giờ chiều khiến bé khó ngủ vào ban đêm.
• Tiếp xúc ánh sáng mạnh: Xem tivi, điện thoại, iPad làm giảm sản xuất melatonin, hormone giúp trẻ ngủ ngon và điều hòa nhịp sinh học.
• Môi trường ngủ không phù hợp: Quá ồn ào, nóng bức, thay đổi chỗ ngủ thường xuyên khiến trẻ cảm thấy bất an, khó ngủ.
• Điều kiện vệ sinh kém: Tã ướt, quần áo hoặc giường chiếu không sạch sẽ khiến trẻ khó chịu, ngứa ngáy và ngủ chập chờn.
• Không cho trẻ nằm sấp: Dù tư thế này mang lại cảm giác an toàn, nhưng nguy cơ SIDS (đột tử ở trẻ sơ sinh) rất cao, vì vậy nên cho trẻ nằm ngửa và quấn khăn để ngủ an toàn.
• Ngủ ngày thức đêm: Trẻ sơ sinh chưa phân biệt ngày đêm, ngủ nhiều vào ban ngày làm bé khó ngủ về đêm.
• Trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc do bú đêm quá nhiều: Việc thức dậy bú liên tục làm giấc ngủ chập chờn, trẻ khó ngủ sâu.
• Không cho trẻ ngủ đúng lúc: Khi bé buồn ngủ mà không được cho ngủ ngay, trẻ sẽ bị quá giấc, dẫn đến quấy khóc và khó ngủ hơn.
• Không quen ngủ độc lập: Trẻ được ôm ấp, vỗ về thường xuyên sẽ khó tự ngủ nếu không có sự hiện diện của mẹ.

>>> Xem thêm: Trẻ sơ sinh thức liền 5 tiếng có sao không?

Mẹo chữa trẻ ngủ không sâu giấc

Để giúp trẻ ngủ ngon và sâu giấc hơn, bố mẹ cần kết hợp việc theo dõi nguyên nhân với các biện pháp chăm sóc phù hợp. Một số mẹo hữu ích gồm:

• Đưa trẻ đi khám khi nghi ngờ bệnh lý: Nếu trẻ khó ngủ do suy dinh dưỡng, thiếu vi chất hay các vấn đề bệnh lý, bố mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để thăm khám và điều trị kịp thời.
• Tập cho trẻ phân biệt ngày và đêm: Ban ngày nên mở cửa đón ánh sáng, không cần quá yên tĩnh và dành thời gian vui chơi cùng bé. Ban đêm nên giữ phòng ngủ tối, yên tĩnh và hạn chế trò chuyện, để bé tập trung ngủ.
• Rèn thói quen tự ngủ: Cho trẻ ngủ vào giờ cố định mỗi ngày, tránh bế bồng, đưa võng, đu đưa… để hạn chế sự phụ thuộc vào thói quen xấu.
• Sắp xếp lịch bú/ăn hợp lý: Đảm bảo trẻ không bị đói hoặc quá no trước khi ngủ, giúp trẻ dễ đi vào giấc ngủ sâu.
• Xây dựng chế độ dinh dưỡng cân đối: Cung cấp đủ dưỡng chất để trẻ phát triển thể chất, tinh thần và vận động khỏe mạnh. Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng chính của trẻ sơ sinh, vì vậy mẹ cần ăn uống lành mạnh, tránh ăn kiêng quá mức gây giảm chất lượng sữa.
• Bé ngủ không sâu giấc nên bổ sung gì? Nên bổ sung Lysine, kẽm, crom, selen, vitamin nhóm B… để giúp tăng sức đề kháng, hỗ trợ hệ miễn dịch, giảm ốm vặt và cải thiện tiêu hóa cho trẻ.

>>> Xem thêm: Bảng thời gian ngủ của trẻ sơ sinh: Cập nhật mới 2025

Tình trạng trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của bé mà còn khiến cha mẹ lo lắng, mệt mỏi. Vì vậy, việc tìm ra nguyên nhân và áp dụng biện pháp xử lý kịp thời sẽ giúp bé cải thiện chất lượng giấc ngủ, ăn ngon, lớn nhanh và khỏe mạnh hơn. 

Để hỗ trợ mẹ chăm sóc giấc ngủ và sức khỏe cho bé tốt hơn, Hagu Life cung cấp đa dạng sản phẩm chính hãng cho mẹ và bé như sữa công thức, thực phẩm bổ sung vi chất, bình sữa chống sặc, cũng như các sản phẩm hỗ trợ giấc ngủ an toàn. Ghé ngay Hagu Life để lựa chọn sản phẩm chất lượng với giá tốt, giúp hành trình nuôi con của mẹ trở nên dễ dàng và an tâm hơn!