Trẻ sơ sinh hay vặn mình có sao không? Mẹo chữa vặn mình ở trẻ sơ sinh

Trẻ sơ sinh hay vặn mình là hiện tượng thường gặp trong vài tuần đầu sau sinh, tuy nhiên cũng khiến nhiều bố mẹ lo lắng. Thực tế, vặn mình có thể là phản xạ sinh lý bình thường nhưng cũng có thể cảnh báo một số vấn đề sức khỏe nếu kèm theo các biểu hiện khác. Vậy trẻ sơ sinh vặn mình nhiều nguyên nhân do đâu và cách khắc phục thế nào? Cùng tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây.

>>> Xem thêm: Bé hay vặn mình đỏ mặt và ọc sữa phải làm sao?

Hiện tượng trẻ sơ sinh hay vặn mình

Trẻ sơ sinh hay vặn mình là phản xạ phổ biến, xuất hiện ở hầu hết các bé từ vài tuần tuổi cho đến khoảng 2 tháng tuổi và thường tự hết khi trẻ được 3–4 tháng. Biểu hiện thường gặp là bé gồng người, vặn vẹo, mặt đỏ lên trong vài phút, có thể xảy ra khi đang ngủ hoặc lúc thức.

Đây là hiện tượng sinh lý bình thường do hệ thần kinh trung ương của trẻ chưa hoàn thiện. Do chu kỳ ngủ của trẻ sơ sinh rất ngắn (khoảng 50 phút) so với người lớn (90–100 phút), trẻ dễ tỉnh giấc và có nhiều chuyển động hơn trong giấc ngủ, đặc biệt là ở giai đoạn ngủ nông.

Hiện tượng này được chia thành hai nhóm:

• Vặn mình sinh lý: Là biểu hiện thường thấy ở trẻ khỏe mạnh, không kèm theo quấy khóc hay bỏ bú. Trẻ vẫn phát triển bình thường, ngủ ngon giấc và ăn uống tốt.
• Vặn mình bệnh lý: Nếu vặn mình đi kèm các biểu hiện như giật mình thường xuyên, ngủ không sâu, quấy khóc nhiều, đổ mồ hôi trộm, bỏ bú, còi cọc… có thể là dấu hiệu của các bệnh lý như thiếu canxi, rối loạn tiêu hóa, hoặc bất thường thần kinh.

>>> Xem thêm: Trẻ sơ sinh ngủ hay giật mình: Nguyên nhân & Cách xử lý

Trẻ sơ sinh vặn mình nhiều có sao không?

Trong những tháng đầu đời, hệ thần kinh của trẻ sơ sinh vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Các phản xạ nguyên thủy như vặn mình, rướn người, giật mình nhẹ thường xuất hiện trong giai đoạn này và là cách cơ thể trẻ thích nghi với môi trường bên ngoài tử cung. 

Nếu bé không kèm theo các dấu hiệu như quấy khóc dai dẳng, nôn trớ nhiều, sốt hoặc ra mồ hôi lạnh, bố mẹ có thể yên tâm vì đây chỉ là hiện tượng vặn mình sinh lý và sẽ tự hết sau 3–4 tháng tuổi.

Ngược lại, nếu trẻ sơ sinh vặn mình quá nhiều, kéo dài, hoặc đi kèm biểu hiện bất thường như:

• Giật mình liên tục, ngủ không yên, hay quấy khóc, bỏ bú.
• Mồ hôi trộm nhiều, đặc biệt ở trán, gáy.
• Da xanh xao, vặn mình đi kèm ọc sữa hoặc tiêu chảy.
• Cứng cơ, gồng người mạnh bất thường.
• Da nổi mẩn đỏ, ngứa ngáy hoặc có biểu hiện vàng da.

Trong trường hợp này, bố mẹ nên đưa bé đi khám sớm để được chẩn đoán và có hướng xử lý phù hợp.

Vì sao trẻ sơ sinh hay vặn mình?

Hiện tượng trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc hay vặn mình có thể đến từ cả nguyên nhân sinh lý bình thường hoặc bệnh lý tiềm ẩn. Cụ thể như sau:

1. Nguyên nhân sinh lý khiến trẻ sơ sinh hay vặn mình

Vặn mình sinh lý là phản xạ hoàn toàn bình thường của trẻ sơ sinh trong giai đoạn đầu đời. Trẻ vẫn ăn ngủ tốt, không quấy khóc nhiều và biểu hiện này thường sẽ biến mất khi trẻ được khoảng 2–3 tháng tuổi. Một số lý do sinh lý thường gặp bao gồm:

• Môi trường ngủ không thoải mái: Đệm quá cứng, gối cao, tư thế ngủ không đúng hoặc nơi ngủ có ánh sáng, tiếng ồn lớn khiến trẻ khó chịu.
• Nhiệt độ không phù hợp: Bé có thể bị nóng quá hoặc lạnh quá, gây khó chịu và phản xạ vặn mình.
• Đói hoặc no: Trẻ đói thường cựa quậy, rên “è è”, vặn mình. Ngược lại, khi no quá, vặn mình có thể dẫn đến ọc sữa, gây nguy hiểm nếu không được xử lý kịp thời.
• Khó chịu vì bỉm ướt, quấn khăn chật: Việc mặc đồ quá chật hoặc thời gian thay tã không thường xuyên sẽ khiến trẻ có cảm giác bức bối, khó chịu, từ đó sinh ra phản ứng vặn mình.
• Phản xạ khi đi vệ sinh: Trẻ có thể vặn người khi rặn tiểu hoặc đại tiện, đặc biệt là trong trường hợp bị táo bón.

Những yếu tố trên đều liên quan đến môi trường sống và sinh hoạt hàng ngày, có thể cải thiện bằng cách điều chỉnh điều kiện chăm sóc phù hợp cho trẻ.

2. Nguyên nhân bệnh lý khiến trẻ sơ sinh hay vặn mình

Không phải lúc nào vặn mình cũng là biểu hiện lành tính. Trong một số trường hợp, hiện tượng trẻ sơ sinh vặn mình liên tục, kèm theo các dấu hiệu bất thường như khó ngủ, ọc sữa, ra mồ hôi trộm, quấy khóc, ngủ ít… có thể là biểu hiện của bệnh lý tiềm ẩn như:

• Thiếu canxi hoặc vitamin D: Dẫn đến rối loạn giấc ngủ, dễ giật mình, vặn mình và đổ mồ hôi trộm.
• Rối loạn tiêu hóa: Trào ngược dạ dày, đầy hơi, đau bụng cũng có thể khiến trẻ khó chịu, uốn người, gồng mình thường xuyên.
• Dị ứng da, bị côn trùng đốt: Làm trẻ có cảm giác ngứa, nóng rát, khó ngủ yên.
• Côn trùng chui vào tai: Khiến bé hoảng sợ, khó chịu và có phản ứng vặn mình.
• Bệnh lý về gan, vàng da sơ sinh hoặc rối loạn thần kinh bẩm sinh: Đây là các nguyên nhân nghiêm trọng cần được chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời.

Mẹo giúp trẻ sơ sinh không bị vặn mình

Hiện tượng trẻ sơ sinh hay vặn mình thường xuất phát từ hai nguyên nhân chính là sinh lý và bệnh lý. Tùy thuộc vào từng nguyên nhân, bố mẹ cần có biện pháp chăm sóc phù hợp để đảm bảo sức khỏe và sự phát triển toàn diện cho trẻ.

1. Nếu trẻ vặn mình do bệnh lý

Trong trường hợp trẻ vặn mình kèm theo các biểu hiện bất thường như: rụng tóc vành khăn, hay ra mồ hôi trộm, chậm tăng cân, ngủ không yên giấc, ọc sữa liên tục, giật mình liên tục hoặc có biểu hiện khó thở, bố mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện hoặc cơ sở y tế chuyên khoa để được khám, xét nghiệm và điều trị đúng cách. 

Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc hay áp dụng mẹo dân gian chữa vặn mình ở trẻ sơ sinh chưa kiểm chứng vì có thể gây nguy hiểm cho trẻ.

2. Nếu trẻ vặn mình do nguyên nhân sinh lý

Trong trường hợp trẻ vặn mình sinh lý, bố mẹ có thể áp dụng một số mẹo sau để giúp trẻ thoải mái, hạn chế tình trạng vặn mình:

• Thay tã bỉm khô sạch, chọn quần áo rộng rãi, dễ chịu: Dùng tã bỉm thấm hút tốt, mềm mại, không gây hăm; thay tã thường xuyên mỗi 3–4 giờ. Mặc cho trẻ quần áo cotton thoáng mát, vừa vặn và vệ sinh chăn nệm, phòng ngủ sạch sẽ.
• Xoa dịu bé để trẻ cảm thấy an toàn: Ôm ấp, vỗ về trẻ nhẹ nhàng khi vặn mình để bé yên tâm. Có thể massage tay chân hoặc hát ru, trò chuyện với trẻ giúp bé thư giãn và dễ ngủ.
• Cho trẻ tắm nắng mỗi ngày: Thời gian phù hợp là 7h – 8h30, mỗi lần 10–15 phút.
• Mẹ không nên kiêng khem quá mức: Mẹ nên ăn đủ chất, đặc biệt là thực phẩm giàu canxi như tôm, cua, cá hồi… để đảm bảo sữa mẹ đủ dinh dưỡng. Tránh giảm cân sớm sau sinh làm ảnh hưởng đến chất lượng sữa.
• Không áp dụng mẹo dân gian chưa kiểm chứng: Không dùng xông hơi, đắp lá, chườm nóng nếu chưa có chỉ định bác sĩ vì dễ gây hại da bé. 
• Quan tâm đến cảm xúc và trạng thái của trẻ: Trẻ có thể vặn mình do đói, tã ướt, nóng hoặc lạnh, nên bố mẹ cần quan sát và đáp ứng kịp thời. Nên thay đổi tư thế nằm của bé để giúp bé thoải mái hơn.
• Điều chỉnh nhiệt độ phòng hợp lý: Duy trì nhiệt độ phòng từ 26–28°C, tránh để gió lùa hoặc bật điều hòa quá lạnh. Trẻ cần được mặc đủ ấm về đêm và sử dụng quạt nhẹ nếu trời nóng.
• Kiểm tra tình trạng da và các bộ phận tự nhiên của trẻ: Quan sát da trẻ xem có mẩn ngứa, côn trùng cắn hay không. Kiểm tra tã, bao tay, bao chân có chật hay gây cọ xát; đo thân nhiệt nếu trẻ có dấu hiệu sốt hoặc bất thường ở hậu môn, bộ phận sinh dục.

Trẻ sơ sinh hay vặn mình là hiện tượng phổ biến và phần lớn là do nguyên nhân sinh lý, không quá đáng lo nếu trẻ vẫn bú tốt, ngủ đủ và tăng trưởng bình thường. Để chăm sóc bé yêu tốt nhất trong những tháng đầu đời, bố mẹ nên chuẩn bị đầy đủ các sản phẩm chăm sóc mẹ và bé chính hãng, an toàn như tã bỉm, máy hút sữa, gối chống trào ngược… Tại Hagu Life, bạn có thể dễ dàng tìm thấy những sản phẩm uy tín với mức giá tốt cùng nhiều chương trình ưu đãi hấp dẫn. Đồng hành cùng bố mẹ trên hành trình nuôi con khỏe mạnh – Hagu Life luôn là lựa chọn tin cậy cho gia đình Việt.