Tại sao trẻ sơ sinh ngủ hay giật mình? Cách cải thiện hiệu quả

Trẻ sơ sinh ngủ hay giật mình là hiện tượng thường gặp khiến nhiều bố mẹ lo lắng vì ảnh hưởng đến giấc ngủ, sự phát triển thể chất và tinh thần của bé. Tình trạng này có thể bắt nguồn từ những nguyên nhân sinh lý tự nhiên hoặc là dấu hiệu cho thấy bé đang gặp vấn đề về môi trường ngủ hoặc sức khỏe. Cùng tìm hiểu chi tiết nguyên nhân và cách giúp bé ngủ ngon hơn qua bài viết dưới đây.

>>> Xem thêm: Làm gì khi trẻ sơ sinh ngủ nhiều không chịu dậy bú?

Tại sao trẻ sơ sinh ngủ hay giật mình?

Trẻ sơ sinh ngủ hay giật mình là hiện tượng thường gặp trong giai đoạn 0–6 tháng tuổi. Đây có thể là phản xạ sinh lý bình thường, nhưng cũng có thể do môi trường tác động hoặc tiềm ẩn một số bệnh lý. Dưới đây là các nhóm nguyên nhân chính mà bố mẹ cần lưu ý:

1. Trẻ sơ sinh ngủ hay giật mình do sinh lý (phản xạ tự nhiên)

Trong giai đoạn đầu đời, hệ thần kinh của bé chưa hoàn thiện nên thường xuất hiện các phản xạ tự nhiên, đặc biệt là trong giấc ngủ.

• Phản xạ Moro: Đây là phản xạ bẩm sinh của trẻ sơ sinh nhằm phản ứng lại với tiếng động lớn, ánh sáng mạnh hoặc cảm giác mất thăng bằng. Phản xạ này giúp trẻ tự bảo vệ bản thân khi chưa kiểm soát được cơ thể.
• Chu kỳ ngủ ngắn: Giấc ngủ của trẻ sơ sinh được chia thành ngủ nông và ngủ sâu, với chu kỳ ngắn hơn người lớn (khoảng 50 phút). Trong giai đoạn ngủ nông, bé dễ vặn mình, thở không đều và dễ giật mình tỉnh giấc, điều này được cho là giúp giảm nguy cơ đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS).
• Thay đổi môi trường: Sau khi chào đời, trẻ rời khỏi môi trường êm ái trong bụng mẹ nên rất nhạy cảm với ánh sáng, tiếng ồn, cử động mạnh… khiến dễ bị giật mình.

>>> Xem thêm: Bé hay vặn mình đỏ mặt và ọc sữa phải làm sao?

2. Bé ngủ hay giật mình do môi trường

Môi trường xung quanh bé nếu không được kiểm soát tốt có thể tạo ra các kích thích khiến bé giật mình khi đang ngủ.

• Âm thanh lớn hoặc ánh sáng mạnh: Những tiếng động đột ngột, đèn chói có thể kích thích khiến bé giật mình, tỉnh giấc.
• Thay đổi tư thế ngủ: Đang được bế rồi đặt xuống giường có thể khiến bé cảm thấy mất an toàn, từ đó phản ứng lại bằng việc giật mình.

3. Nguyên nhân bệnh lý

Trong một số trường hợp, tình trạng giật mình khi ngủ có thể là dấu hiệu bé đang gặp vấn đề sức khỏe. Các bệnh lý thường gặp gồm:

• Trào ngược dạ dày – thực quản
• Còi xương, hạ canxi máu, thiếu vitamin D
• Thiếu máu
• Viêm họng, viêm tai giữa
• Giun sán, rối loạn tiêu hóa
• Suy nhược cơ thể, bệnh tim mạch, thần kinh…

Nếu tình trạng giật mình xảy ra thường xuyên, kèm quấy khóc nhiều, khó ngủ hoặc dấu hiệu bất thường khác, bố mẹ nên đưa bé đi khám để xác định rõ nguyên nhân và có hướng xử lý phù hợp.

Trẻ sơ sinh hay giật mình khi ngủ có nguy hiểm không?

Phản xạ giật mình là một phần trong sự phát triển thần kinh bình thường của trẻ sơ sinh. Hầu hết các bé sẽ tự ngủ lại sau khi giật mình và không gặp vấn đề gì nghiêm trọng. Đây cũng là dấu hiệu cho thấy hệ thần kinh của bé đang hoạt động tốt.

Thực tế, nếu trẻ dưới 6 tháng tuổi không có phản xạ Moro, điều đó mới là bất thường, thường gặp ở những bé sinh non, sinh ngạt, tổn thương thần kinh hoặc mắc bệnh lý nghiêm trọng.

Tuy nhiên nếu bé giật mình quá nhiều, không ngủ lại được, ngủ chập chờn, quấy khóc liên tục, tình trạng này có thể ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và sự phát triển toàn diện của bé. Dưới đây là một số hệ lụy có thể xảy ra nếu trẻ giật mình nhiều và kéo dài:

• Chậm phát triển thể chất: Giấc ngủ bị gián đoạn làm giảm tiết hormone tăng trưởng, khiến bé chậm tăng cân, thấp bé nhẹ cân so với tuổi.
• Giảm khả năng nhận thức: Ngủ không sâu ảnh hưởng đến quá trình hoàn thiện não bộ, khiến bé kém tập trung, dễ bị rối loạn cảm xúc hoặc chậm tiếp thu.
• Tăng nguy cơ ngưng thở khi ngủ: Giật mình liên tục có thể gây rối loạn nhịp thở, thậm chí dẫn đến ngưng thở trong lúc ngủ, đặc biệt ở trẻ có nền bệnh lý.
• Suy giảm hệ miễn dịch: Ngủ không ngon làm giảm sức đề kháng, khiến bé dễ mắc các bệnh hô hấp, nhiễm trùng, tiêu hóa hoặc tim mạch.
• Tâm lý bất an, hay quấy khóc: Bé ngủ không sâu sẽ cáu gắt, khó chịu, ảnh hưởng đến tâm trạng và hành vi, đồng thời gây căng thẳng cho cả gia đình.

Làm gì khi trẻ sơ sinh ngủ hay giật mình?

Trẻ sơ sinh ngủ hay giật mình có thể do phản xạ sinh lý bình thường, nhưng cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo những bất thường về sức khỏe. Vì vậy, bố mẹ cần xác định đúng nguyên nhân để có cách xử lý phù hợp, tránh ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của bé.

1. Cách xử lý khi trẻ giật mình không do phản xạ tự nhiên

Nếu bé thường xuyên giật mình khi ngủ, kèm theo các biểu hiện lạ như quấy khóc, ngủ không ngon, hay giật thót người, bố mẹ nên tìm hiểu nguyên nhân cụ thể để có cách khắc phục phù hợp:

• Còi xương, hạ canxi máu: Bổ sung vitamin D và canxi theo hướng dẫn bác sĩ, đồng thời cho bé tắm nắng buổi sáng 10–15 phút mỗi ngày để hỗ trợ hấp thụ.
• Trào ngược dạ dày hoặc đầy hơi: Sau khi bú, không nên đặt bé nằm ngay mà nên bế thẳng và vỗ lưng để ợ hơi; chia nhỏ cữ bú để hạn chế đầy bụng.
• Viêm họng, ngạt mũi, viêm tai giữa, giun kim: Theo dõi biểu hiện như ho, sốt, khò khè, ngứa hậu môn… và đưa bé đi khám sớm nếu có dấu hiệu bất thường.
• Bất thường chức năng não: Nếu phản xạ giật mình bất thường kéo dài, cần cho bé khám chuyên khoa thần kinh nhi để được chẩn đoán chính xác và xử lý kịp thời.

2. Cách giúp hạn chế tình trạng trẻ hay giật mình khi ngủ

Bên cạnh việc xử lý theo nguyên nhân, bố mẹ có thể áp dụng các mẹo đơn giản sau để giúp bé ngủ ngon và hạn chế giật mình:

• Tạo không gian ngủ yên tĩnh, an toàn: Đảm bảo phòng ngủ thoáng mát, ánh sáng dịu, không có tiếng ồn, mùi lạ hay khói bụi gây kích ứng.
• Quấn khăn cho bé: Sử dụng khăn mỏng, nhẹ để tạo cảm giác an toàn như trong bụng mẹ; tránh quấn quá chặt gây khó chịu.
• Đặt bé xuống giường đúng cách: Không ru ngủ trên tay rồi đặt xuống; nên đặt bé khi buồn ngủ và ru nhẹ tại chỗ để tránh giật mình.
• Cho bé vận động nhẹ nhàng: Tập duỗi tay chân, đạp xe với bé nhỏ; bé lớn hơn có thể đọc sách, nghe kể chuyện trước giờ ngủ.
• Tránh vận động mạnh trước giờ ngủ: Hạn chế để bé chơi đùa quá mức hoặc khóc nhiều vì dễ gây mệt mỏi, ngủ không sâu và dễ giật mình.
• Tạo thói quen ngủ đúng giờ: Tập cho bé đi ngủ đúng giờ mỗi ngày, phân biệt rõ giữa giấc ngủ ngày và đêm để ổn định nhịp sinh học.

FAQ – Mọi người cũng hỏi về trẻ sơ sinh ngủ hay giật mình

Dưới đây là những câu hỏi thường gặp liên quan đến tình trạng trẻ sơ sinh ngủ hay giật mình và giải đáp chi tiết giúp cha mẹ hiểu rõ hơn.

Vặn mình ở trẻ sơ sinh bao lâu thì hết?

Bé bao nhiêu tháng mới hết giật mình?

Bé thường hết giật mình khi ngủ trong khoảng 3–6 tháng tuổi do phản xạ Moro sẽ dần biến mất. Nếu sau 6 tháng bé vẫn hay giật mình hoặc các biện pháp chăm sóc tại nhà không hiệu quả, bố mẹ nên đưa bé đi khám để được kiểm tra kỹ hơn.

Tại sao bé sơ sinh hay bị giật mình?

Bé sơ sinh hay bị giật mình do phản xạ tự nhiên với âm thanh lớn hoặc tiếng động mạnh. Đây là phản xạ không tự chủ phổ biến trong những tháng đầu đời và sẽ tự giảm dần theo thời gian, tùy vào từng bé.

Trẻ sơ sinh hay giật mình là thiếu chất gì?

Trẻ sơ sinh hay giật mình có thể do thiếu vitamin D, bên cạnh các nguyên nhân như tiếng ồn, phản xạ tự nhiên hoặc trào ngược dạ dày. Thiếu vitamin D ảnh hưởng đến hệ thần kinh, khiến bé dễ giật mình khi ngủ.

Tình trạng trẻ sơ sinh ngủ hay giật mình là phản xạ phổ biến trong những tháng đầu đời, nhưng nếu kéo dài hoặc kèm theo dấu hiệu bất thường, bố mẹ cần theo dõi kỹ và có biện pháp can thiệp kịp thời để đảm bảo giấc ngủ và sự phát triển toàn diện cho bé. 

Bên cạnh việc chăm sóc đúng cách, việc lựa chọn các sản phẩm hỗ trợ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện chất lượng giấc ngủ cho trẻ. Hagu Life cung cấp đa dạng sản phẩm chăm sóc mẹ và bé chính hãng, chất lượng cao với giá tốt mỗi ngày, giúp bố mẹ an tâm đồng hành cùng con yêu trong từng giai đoạn phát triển. Ghé Hagu Life để lựa chọn sản phẩm phù hợp và mang đến cho bé những giấc ngủ êm ái, trọn vẹn hơn.