Khi Nào Trẻ Biết Lẫy? Dấu Hiệu Nhận Biết Và Cách Hỗ Trợ Bé Tập Lẫy Đúng Cách
Sau cột mốc biết ngẩng đầu, lẫy là kỹ năng vận động quan trọng giúp bé học cách kiểm soát cơ thể và chuẩn bị cho những bước phát triển tiếp theo như trườn, bò, ngồi hay tập đi. Nhưng không phải em bé nào cũng biết lẫy ở cùng một thời điểm. Điều này khiến nhiều phụ huynh không khỏi lo lắng khi thấy con mình phát triển khác với những em bé cùng tuổi.
Vậy trẻ mấy tháng biết lẫy là bình thường? Những dấu hiệu trẻ sắp biết lẫy là gì? Trẻ chậm biết lẫy có đáng lo hay không? Hãy cùng Hagu Life tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây để có câu trả lời chính xác nhất.
Trẻ mấy tháng biết lẫy?
Lẫy là một trong những cột mốc vận động thô đầu tiên của trẻ sơ sinh. Đây là kỹ năng giúp bé chuyển đổi tư thế từ nằm ngửa sang nằm sấp hoặc ngược lại bằng cách phối hợp nhiều nhóm cơ trên cơ thể. Để thực hiện được động tác này, trẻ cần có đủ sức mạnh ở vùng cổ, vai, lưng và cơ bụng.
Theo nghiên cứu, số trẻ sơ sinh bắt đầu biết lẫy trong khoảng từ 4 đến 6 tháng tuổi. Tuy nhiên, khoảng thời gian này chỉ mang tính tham khảo vì tốc độ phát triển của mỗi bé là hoàn toàn khác nhau.
Thông thường, quá trình phát triển vận động của trẻ diễn ra theo trình tự:
- Giai đoạn 2 – 3 tháng tuổi: Bé bắt đầu ngẩng đầu tốt hơn khi nằm sấp.
- Giai đoạn 3 – 4 tháng tuổi: Bé thường xuyên xoay người sang hai bên.
- Giai đoạn 4 – 5 tháng tuổi: Nhiều trẻ có thể lẫy từ nằm sấp sang nằm ngửa.
- Giai đoạn 5 – 6 tháng tuổi: Bé lẫy thành thạo theo cả hai bên trái và phải.
Trên thực tế, không ít ba mẹ chia sẻ rằng con mình biết lẫy từ rất sớm, thậm chí trước 4 tháng tuổi. Ngược lại, cũng có những bé tới gần 7 tháng mới hoàn thiện kỹ năng này. Điều quan trọng là ba mẹ không nên quá áp lực khi so sánh con với những em bé khác. Thay vào đó, hãy theo dõi toàn diện quá trình phát triển của trẻ để đánh giá chính xác hơn.
Những dấu hiệu trẻ sắp biết lẫy ba mẹ cần quan tâm
Trước khi chính thức lẫy thành công, trẻ thường có một khoảng thời gian chuẩn bị với nhiều biểu hiện khá rõ ràng. Nếu quan sát kỹ, bố mẹ sẽ nhận thấy con đang dần học cách kiểm soát cơ thể và khám phá khả năng vận động của mình.
Bé ngẩng đầu chắc hơn
Một trong những dấu hiệu trẻ sắp biết lẫy dễ nhận thấy nhất là khả năng giữ đầu ổn định. Nếu trước đây bé chỉ có thể nâng đầu trong vài giây khi nằm sấp thì ở giai đoạn này, bé đã có thể ngẩng đầu lâu hơn và quan sát môi trường xung quanh một cách thích thú. Khả năng kiểm soát vùng cổ là nền tảng quan trọng cho động tác lẫy. Khi cơ cổ và cơ lưng phát triển đủ mạnh, bé sẽ có thêm sức để xoay người và thay đổi tư thế.
Bé thường xoay người sang hai bên
Nhiều em bé bắt đầu nghiêng người sang trái hoặc sang phải khi nhìn thấy đồ chơi yêu thích hay nghe thấy tiếng gọi của ba mẹ. Có những lúc bé gần như đã xoay được nửa người nhưng vẫn chưa đủ lực để hoàn thành động tác lẫy. Đây là một biểu hiện hoàn toàn bình thường và cho thấy trẻ đang luyện tập khả năng phối hợp giữa phần thân trên và thân dưới.
Bé đạp chân mạnh hơn
Nếu ba mẹ thấy con liên tục đạp chân, vung tay hoặc cố gắng nâng phần hông lên khi nằm, đó cũng có thể là dấu hiệu cho thấy bé đang chuẩn bị bước vào giai đoạn biết lẫy. Những cử động này giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp, đồng thời hỗ trợ trẻ học cách kiểm soát cơ thể tốt hơn.
Bé thích nằm sấp hơn trước
Ở những tháng đầu đời, nhiều em bé không thích tummy time vì cảm thấy khó chịu khi phải dùng sức nâng đầu. Tuy nhiên, khi cơ cổ và cơ vai dần khỏe hơn, trẻ thường thích nằm sấp lâu hơn và tỏ ra hứng thú với tư thế này. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy cơ thể bé đang sẵn sàng cho những kỹ năng vận động mới.
Bé quan tâm đến mọi thứ xung quanh
Sự tò mò chính là động lực thúc đẩy trẻ vận động. Khi muốn với lấy đồ chơi hoặc quan sát điều gì đó ở phía bên cạnh, bé sẽ cố gắng xoay người để đạt được mục tiêu. Nhiều chuyên gia cho rằng chính nhu cầu khám phá thế giới là một trong những lý do khiến trẻ chủ động luyện tập và nhanh chóng biết lẫy.
Trẻ chậm biết lẫy có đáng lo không?
Sau khi biết trẻ mấy tháng biết lẫy là bình thường, điều khiến nhiều phụ huynh băn khoăn tiếp theo chính là việc con mình chậm biết lẫy hơn các bạn cùng tuổi. Trên thực tế, đây là một trong những vấn đề rất phổ biến và không phải trường hợp nào cũng là dấu hiệu bất thường.
Mỗi em bé đều có tốc độ phát triển riêng. Có trẻ phát triển vận động sớm nhưng lại nói chậm hơn, trong khi một số bé khác lại phát triển ngôn ngữ rất tốt nhưng cần thêm thời gian để hoàn thiện các kỹ năng vận động thô. Vì vậy, việc đánh giá sự phát triển của trẻ cần được nhìn nhận một cách toàn diện thay vì chỉ dựa vào một cột mốc duy nhất.
Một số nguyên nhân khiến trẻ chậm biết lẫy có thể bao gồm:
- Trẻ sinh non.
- Cân nặng cao hơn mức trung bình.
- Ít có cơ hội vận động, ví dụ như không được tập tummy time thường xuyên.
- Tính cách điềm tĩnh, ít vận động hơn những trẻ khác.
Ngoài ra, môi trường chăm sóc cũng ảnh hưởng khá nhiều đến khả năng vận động của bé. Những trẻ thường xuyên được bế trên tay hoặc nằm trong xe đẩy, ghế rung quá lâu có thể ít cơ hội luyện tập hơn so với các bé được chơi trên thảm và vận động tự do mỗi ngày.
Tuy nhiên, ba mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu thấy con có một trong những biểu hiện sau:
- Trên 6 tháng tuổi nhưng chưa có dấu hiệu xoay người.
- Không tự kiểm soát được đầu và cổ.
- Cơ thể mềm nhũn hoặc cứng bất thường(trương lực cơ).
- Ít tương tác hoặc phản xạ chậm với môi trường xung quanh.
- Chậm nhiều cột mốc phát triển khác cùng lúc.
Trong những trường hợp này, bác sĩ sẽ đánh giá khách quan tổng thể sự phát triển của trẻ để xác định có cần can thiệp sớm hay không.
Trẻ 6 tháng chưa biết lẫy có sao không?
Đây là câu hỏi băn khoăn của rất nhiều ba mẹ đang có con nhỏ. Khi thấy con đã tròn 6 tháng tuổi nhưng vẫn chưa biết lẫy, nhiều bố mẹ bắt đầu cảm thấy lo lắng.
Trẻ 6 tháng chưa biết lẫy chưa chắc đã là vấn đề đáng ngại. Một số bé có thể bỏ qua giai đoạn lẫy hoặc thực hiện kỹ năng này khá muộn nhưng vẫn phát triển hoàn toàn bình thường. Điều quan trọng là trẻ có đang tiến bộ về vận động hay không.
Ba mẹ hãy quan sát nếu bé có những biểu hiện sau:
- Ngẩng đầu tốt.
- Biết với lấy đồ vật.
- Có thể chống tay khi nằm sấp.
- Tương tác tốt với người xung quanh.
- Tăng trưởng chiều cao và cân nặng ổn định.
Nếu bé xuất hiện những dấu hiệu trên, ba mẹ có thể tiếp tục theo dõi thêm một thời gian.
Ngược lại, nếu trẻ không có bất kỳ dấu hiệu vận động nào hoặc xuất hiện những biểu hiện bất thường về cơ lực, việc thăm khám sớm sẽ giúp phát hiện nguyên nhân và có hướng hỗ trợ phù hợp.
Cách tập lẫy cho bé an toàn và hiệu quả
Mặc dù lẫy là kỹ năng phát triển tự nhiên, bố mẹ vẫn có thể hỗ trợ để bé có thêm cơ hội luyện tập và phát triển vận động tốt hơn.
Cho bé tập tummy time mỗi ngày
Tummy time là hoạt động được hầu hết chuyên gia nhi khoa khuyến khích trong năm đầu đời. Khi nằm sấp, bé sẽ phải sử dụng cơ cổ, vai, lưng và tay để nâng đỡ cơ thể. Ban đầu, bố mẹ có thể cho bé tập từ 2 – 3 phút mỗi lần rồi tăng dần thời gian khi con cảm thấy thoải mái hơn. Việc duy trì tummy time đều đặn sẽ giúp trẻ nhanh chóng đạt được các cột mốc vận động quan trọng, trong đó có kỹ năng lẫy.
Đặt đồ chơi ở hai bên
Trẻ thường có xu hướng xoay người về phía những vật khiến mình hứng thú. Vì vậy, bố mẹ có thể đặt đồ chơi nhiều màu sắc hoặc phát ra âm thanh nhẹ ở bên trái hoặc bên phải để kích thích bé vận động. Khi cố gắng nhìn theo hoặc với lấy đồ chơi, trẻ sẽ dần học được cách chuyển trọng lượng cơ thể và thực hiện động tác lẫy một cách tự nhiên.
Tạo không gian chơi an toàn
Một tấm thảm chơi rộng, bằng phẳng và sạch sẽ là môi trường lý tưởng để trẻ luyện tập. Bố mẹ nên hạn chế để bé nằm trên giường cao hoặc ghế sofa vì khi biết lẫy, trẻ có thể bất ngờ xoay người và té ngã. Đây là lưu ý rất quan trọng bởi nhiều tai nạn trong giai đoạn này xảy ra chỉ vì người lớn chủ quan nghĩ rằng bé còn quá nhỏ để tự xoay người.
Hạn chế các thiết bị giữ cố định cơ thể
Nhiều phụ huynh có thói quen cho trẻ ngồi ghế rung hoặc xe đẩy trong thời gian dài. Tuy nhiên, điều này vô tình làm giảm cơ hội vận động tự nhiên của bé. Thay vì để con ở một tư thế cố định quá lâu, hãy dành thời gian cho bé nằm chơi trên thảm và tự do khám phá xung quanh.
Khuyến khích nhưng không thúc ép bé
Một số bố mẹ quá nóng lòng muốn con biết lẫy nên thường xuyên hỗ trợ hoặc ép trẻ thực hiện động tác này. Điều đó đôi khi khiến bé cảm thấy khó chịu và mất hứng thú với việc vận động. Điều tốt nhất bố mẹ có thể làm là tạo môi trường phù hợp, động viên và đồng hành cùng con. Mỗi em bé sẽ có thời điểm sẵn sàng riêng và việc phát triển tự nhiên luôn mang lại hiệu quả tốt nhất.
Trẻ lẫy sớm có tốt không?
Không ít ba mẹ cảm thấy tự hào khi con biết lẫy từ rất sớm, vậy câu hỏi được đặt ra là: “Trẻ lẫy sớm có tốt không?”
Nếu bé phát triển bình thường và tự lẫy được nhờ khả năng vận động của mình thì việc biết lẫy sớm không phải điều đáng lo ngại. Đây đơn giản là dấu hiệu cho thấy hệ cơ và khả năng phối hợp vận động của trẻ phát triển tốt.
Nhưng ba mẹ cũng không nên xem việc lẫy sớm là thước đo cho trí thông minh hay sự vượt trội của trẻ. Mỗi bé đều có điểm mạnh riêng và các cột mốc phát triển có thể đến sớm hoặc muộn hơn một chút mà vẫn hoàn toàn bình thường. Điều quan trọng nhất vẫn là đảm bảo môi trường an toàn vì từ thời điểm biết lẫy, trẻ có thể xoay người bất cứ lúc nào.
Những lưu ý ba mẹ cần nắm rõ khi bé bắt đầu biết lẫy
Khi trẻ biết lẫy, ba mẹ cần chú ý hơn đến vấn đề an toàn cho con trong sinh hoạt hằng ngày.
Không nên để bé nằm một mình trên giường cao, bàn thay tã hoặc ghế sofa. Chỉ cần vài giây mất tập trung, trẻ có thể lẫy và ngã xuống đất. Ngoài ra, khu vực vui chơi của bé nên được dọn dẹp gọn gàng, tránh các vật sắc nhọn hoặc đồ vật nhỏ có nguy cơ gây hóc nghẹn. Trong giai đoạn này, nhiều bé cũng bắt đầu thích cho mọi thứ vào miệng để khám phá. Vì vậy, bố mẹ cần chú ý vệ sinh đồ chơi và thường xuyên quan sát khi trẻ vui chơi.
Lời khuyên dành cho ba mẹ có con trong giai đoạn tập lẫy
Khi nào trẻ biết lẫy là vấn đề được nhiều phụ huynh quan tâm trong giai đoạn đầu đời của con. Phần lớn trẻ sẽ biết lẫy trong khoảng từ 4 đến 6 tháng tuổi, tuy nhiên mỗi bé đều có tốc độ phát triển riêng nên ba mẹ không nên quá áp lực khi so sánh con với những em bé khác.
Thay vì lo lắng về việc con biết lẫy sớm hay muộn, điều quan trọng hơn là tạo cho trẻ môi trường vận động an toàn, dành thời gian tương tác mỗi ngày và đồng hành cùng con trong từng cột mốc phát triển.
Ba mẹ có thể khảo thêm các bài viết về phát triển vận động của trẻ:
