Hội chứng ADHD là gì? Triệu chứng và cách điều trị ADHD cho bé

Hội chứng ADHD (Rối loạn tăng động giảm chú ý) là một rối loạn phát triển thần kinh thường gặp ở trẻ em, đặc trưng bởi tình trạng giảm khả năng tập trung, hiếu động quá mức và hành vi bốc đồng. Cùng tìm hiểu chi tiết triệu chứng và cách chữa trị trong nội dung sau.

>>> Xem thêm: Rối loạn phổ tự kỷ là gì? Dấu hiệu và cách điều trị

Hội chứng ADHD là gì? 

Hội chứng ADHD (Rối loạn tăng động giảm chú ý) là một rối loạn phát triển thần kinh phổ biến, thường gặp nhất ở trẻ em nhưng có thể kéo dài đến tuổi trưởng thành. Đặc trưng của ADHD là sự kém tập trung, hiếu động quá mức và hành vi bốc đồng, gây ảnh hưởng đến học tập, sinh hoạt và các mối quan hệ xã hội nếu không được can thiệp kịp thời.

Ở hội chứng ADHD ở trẻ em, các biểu hiện thường xuất hiện sớm và dễ nhận thấy. Trẻ có thể khó chú ý trong học tập, hay quên, không hoàn thành nhiệm vụ, thường xuyên chạy nhảy, nói nhiều hoặc hành động bốc đồng mà chưa lường trước hậu quả. ADHD được chẩn đoán khi trẻ còn nhỏ và trong nhiều trường hợp, các triệu chứng sẽ tiếp diễn khi trẻ lớn lên.

>>> Xem thêm: Bệnh tự kỷ là gì? Nguyên nhân dấu hiệu và cách điều trị

Nguyên nhân hình thành ADHD

Nguyên nhân chính xác gây ra hội chứng ADHD (rối loạn tăng động giảm chú ý) hiện vẫn chưa được xác định rõ ràng. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho thấy ADHD không xuất phát từ một yếu tố đơn lẻ mà là kết quả của sự kết hợp phức tạp giữa di truyền, não bộ và môi trường sống. Cụ thể:

• Yếu tố di truyền: Hội chứng ADHD có tính di truyền cao (khoảng 70-80%), thường gặp ở trẻ có bố mẹ hoặc người thân ruột thịt từng mắc ADHD.
• Sự khác biệt trong cấu trúc và chức năng não bộ: Trẻ ADHD có thể thiếu hụt chất dẫn truyền thần kinh dopamine, ảnh hưởng đến khả năng tập trung, kiểm soát hành vi và cảm xúc.
• Yếu tố sinh học trong thai kỳ: Sinh non, nhẹ cân hoặc mẹ hút thuốc, uống rượu, dùng chất kích thích khi mang thai làm tăng nguy cơ trẻ mắc hội chứng ADHD.
• Tác động từ môi trường sống: Trẻ tiếp xúc sớm với các chất độc hại như chì hoặc sống trong môi trường nhiều căng thẳng có nguy cơ cao hơn.
• Vấn đề trong quá trình phát triển hệ thần kinh: Những rối loạn xảy ra ở hệ thần kinh trung ương trong giai đoạn phát triển quan trọng có thể góp phần hình thành ADHD.

>>> Xem thêm: Dấu hiệu trẻ chậm phát triển trí tuệ và cách điều trị

Các loại ADHD phổ biến hiện nay

Rối loạn tăng động giảm chú ý được chia thành 4 loại ADHD khác nhau, dựa trên nhóm triệu chứng nổi trội mà trẻ thể hiện. Tùy từng biểu hiện cụ thể, bác sĩ sẽ đưa ra chẩn đoán phù hợp để có hướng can thiệp và điều trị hiệu quả. Các loại ADHD phổ biến hiện nay bao gồm:

• Thiếu chú ý (ADD): Trẻ dễ mất tập trung, hay quên, khó hoàn thành nhiệm vụ nhưng không có biểu hiện hiếu động rõ rệt.
• Tăng động, bốc đồng: Trẻ bồn chồn, khó ngồi yên, nói nhiều và thường hành động theo cảm xúc, ngắt lời người khác.
• Rối loạn kết hợp: Trẻ đồng thời có cả biểu hiện thiếu chú ý và tăng động, bốc đồng; đây là dạng phổ biến nhất, chiếm khoảng 70% trường hợp.
• ADHD không xác định: Trẻ có các dấu hiệu rối loạn rõ ràng nhưng chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chí chẩn đoán các dạng ADHD điển hình, cần đánh giá chuyên sâu từ chuyên gia.

>>> Xem thêm: Những biểu hiện đặc biệt của trẻ ở nhà tiết lộ tính cách

Nhận biết các triệu chứng ADHD

Các triệu chứng tăng động giảm chú ý (ADHD) thường xuất hiện trước 12 tuổi, thậm chí ở một số trẻ có thể nhận thấy ngay từ khoảng 3 tuổi. Mức độ biểu hiện của ADHD có thể từ nhẹ, trung bình đến nặng và nhiều trường hợp kéo dài đến tuổi trưởng thành. Tùy từng loại ADHD, các triệu chứng sẽ khác nhau.

1. Triệu chứng thiếu chú ý

Theo DSM-5 (Cẩm nang Chẩn đoán và Thống kê Rối loạn Tâm thần của Hiệp hội Tâm thần Hoa Kỳ), trẻ được chẩn đoán ADHD dạng thiếu chú ý khi có ít nhất 6/9 biểu hiện sau xuất hiện thường xuyên:

• Thường không chú ý đến chi tiết, dễ mắc lỗi trong học tập hoặc công việc.
• Khó duy trì sự tập trung khi học tập, chơi hoặc tham gia hoạt động.
• Có vẻ không lắng nghe khi người khác nói chuyện trực tiếp.
• Không làm theo hướng dẫn, không hoàn thành bài tập, việc nhà hoặc nhiệm vụ được giao.
• Gặp khó khăn trong việc tổ chức công việc, quản lý thời gian, hay bừa bộn, thiếu trách nhiệm.
• Né tránh hoặc không thích các công việc cần suy nghĩ liên tục.
• Hay làm mất đồ dùng cần thiết như sách vở, chìa khóa, ví, điện thoại.
• Dễ bị phân tâm bởi các tác nhân bên ngoài.
• Thường xuyên quên thực hiện các công việc hằng ngày.

2. Triệu chứng tăng động hoặc bốc đồng

Để chẩn đoán ADHD dạng tăng động, bốc đồng, trẻ cần có ít nhất 6 biểu hiện sau xảy ra thường xuyên:

• Bồn chồn, hay cựa quậy tay chân, vặn vẹo khi ngồi.
• Không thể ngồi yên trong lớp học hoặc nơi cần sự yên tĩnh.
• Chạy nhảy, leo trèo không phù hợp hoàn cảnh.
• Khó chơi hoặc tham gia hoạt động giải trí một cách yên lặng.
• Nói quá nhiều, khó kiểm soát lời nói.
• Trả lời khi câu hỏi chưa kết thúc.
• Khó chờ đến lượt của mình (xếp hàng, chơi trò chơi).
• Thường xuyên ngắt lời hoặc làm gián đoạn người khác.

3. ADHD dạng kết hợp

ADHD dạng kết hợp là dạng phổ biến nhất. Theo DSM-5, người bệnh cần có ít nhất 12 hành vi, bao gồm tối thiểu 6 triệu chứng thiếu chú ý và 6 triệu chứng tăng động – bốc đồng xuất hiện đồng thời.

ADHD có chữa được không?

ADHD (rối loạn tăng động giảm chú ý) không thể chữa khỏi hoàn toàn, vì đây là một rối loạn phát triển thần kinh có tính chất kéo dài suốt đời. Tuy nhiên, tin tích cực là các triệu chứng ADHD hoàn toàn có thể được kiểm soát hiệu quả nếu can thiệp đúng cách.

Thông qua sự kết hợp giữa thuốc điều trị, liệu pháp hành vi và thay đổi lối sống, trẻ mắc ADHD vẫn có thể học tập, sinh hoạt, làm việc và hòa nhập xã hội gần như bình thường. Với trẻ dưới 5 tuổi, các chuyên gia khuyến nghị can thiệp hành vi và hỗ trợ từ cha mẹ là phương pháp ưu tiên, chỉ cân nhắc dùng thuốc khi thật sự cần thiết.

Hội chứng ADHD không phải là “khiếm khuyết” mà là một đặc điểm phát triển thần kinh cần được thấu hiểu và đồng hành đúng cách. Khi cha mẹ nhận biết sớm, kiên nhẫn hỗ trợ và áp dụng phương pháp can thiệp phù hợp, trẻ ADHD hoàn toàn có thể học tập, phát triển kỹ năng và hòa nhập xã hội tốt. 

Bên cạnh việc chăm sóc tinh thần cho con, cha mẹ cũng đừng quên lựa chọn những sản phẩm chăm sóc mẹ và bé an toàn, chất lượng để đồng hành cùng con mỗi ngày. Bạn có thể dễ dàng mua sắm các sản phẩm chăm sóc mẹ và bé tại Hagu Life, giúp hành trình nuôi dạy con nhẹ nhàng, chủ động và trọn vẹn hơn.