Ở cữ là gì? Tại sao phải ở cữ 3 tháng 10 ngày sau sinh?

Sau sinh, mẹ cần một khoảng thời gian để nghỉ ngơi, kiêng cữ một số hoạt động sinh hoạt nhất định để cơ thể hồi phục hoàn toàn sau quá trình mang thai và vượt cạn. Thời gian này gọi là giai đoạn ở cữ. Vậy ở cữ là gì và tại sao phải ở cữ 3 tháng 10 ngày? Bài viết sau đây sẽ chia sẻ tất tần tật những gì mẹ cần biết khi bước vào giai đoạn này.

>>> Xem thêm: Tại sao người nước ngoài không ở cữ sau sinh?

Ở cữ là gì?

“Ở cữ” là khoảng thời gian nghỉ ngơi và kiêng cữ sau sinh mà người mẹ cần để cơ thể phục hồi hoàn toàn sau hành trình mang thai và sinh nở. Đây là giai đoạn đặc biệt quan trọng, giúp các cơ quan như tử cung, hệ nội tiết, tiêu hóa, xương khớp… dần trở lại trạng thái ban đầu, đồng thời giúp mẹ lấy lại sức lực và ổn định tinh thần.

Thời gian ở cữ thường kéo dài khoảng 4 đến 6 tuần đầu sau sinh, nhưng theo quan niệm dân gian, đặc biệt là ở Việt Nam, nhiều người khuyên nên ở cữ đủ 3 tháng 10 ngày để đảm bảo sức khỏe lâu dài. Trong thời gian này, mẹ nên nghỉ ngơi hoàn toàn, ăn uống đủ chất và tránh vận động nặng hay tiếp xúc với môi trường lạnh, bụi bẩn, gió lùa…

Tại sao phải ở cữ? Việc ở cữ đúng cách giúp mẹ hạn chế nguy cơ mắc các vấn đề hậu sản như đau lưng, đau đầu, rối loạn giấc ngủ, trầm cảm, sa tử cung… Vì việc sinh nở thường được ví như “vượt cửa tử” nên sau sinh, mẹ cần thời gian và điều kiện tốt nhất để tái tạo lại năng lượng sống. Ở cữ là khoảng lặng cần thiết để mẹ hồi phục toàn diện và sẵn sàng bước vào hành trình nuôi con đầy yêu thương.

>>> Xem thêm: Hậu quả của việc không kiêng cữ sau sinh

Tại sao phải ở cữ 3 tháng 10 ngày?

Theo quan niệm lâu đời của người Việt, mẹ sau sinh cần ở cữ đủ 3 tháng 10 ngày (tương đương 100 ngày) để cơ thể hoàn toàn phục hồi. Trong giai đoạn này, sản phụ thường được yêu cầu ở trong phòng kín, tránh tiếp xúc với người lạ, kiêng nước lạnh, không làm việc nặng, hạn chế nói chuyện to… 

Tuy nhiên, khi đã hiểu rõ ở cữ là gì, chúng ta cũng cần biết rằng không có quy định “cứng nhắc” nào về thời gian ở cữ áp dụng cho tất cả sản phụ. Trong xã hội hiện đại, thời gian ở cữ có thể được rút ngắn còn khoảng 1 tháng, tùy thuộc vào thể trạng, tốc độ hồi phục và điều kiện chăm sóc của từng người.

Trên thực tế, nếu sức khỏe mẹ ổn định, vết mổ hoặc tầng sinh môn lành tốt, mẹ có thể sinh hoạt nhẹ nhàng từ tuần thứ 2-3 sau sinh. Tuy nhiên, các chuyên gia vẫn khuyến cáo nên nghỉ ngơi đầy đủ cho đến khi cơ thể thật sự cảm thấy khỏe mạnh và sẵn sàng quay lại nhịp sống thường ngày.

>>> Xem thêm: Mẹ sau sinh bao lâu thì được đi xe máy?

Những việc nên và không nên làm khi ở cữ

Ở cữ sau sinh là giai đoạn quan trọng giúp mẹ phục hồi sức khỏe thể chất và tinh thần sau quá trình vượt cạn. Để đảm bảo cơ thể được hồi phục nhanh chóng và tránh các biến chứng hậu sản, dưới đây là những việc nên và không nên làm khi mẹ ở cữ:

Những việc mẹ nên làm khi ở cữ

Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng: Mẹ nên ăn đa dạng thực phẩm, chia thành nhiều bữa nhỏ, bổ sung protein, rau xanh, chất béo lành mạnh và vitamin từ trái cây tươi.

Uống đủ nước mỗi ngày: Mỗi ngày mẹ nên uống từ 2-3 lít nước để tránh táo bón và giúp sữa về nhiều hơn. Ngoài nước lọc, mẹ có thể bổ sung thêm sữa ấm hoặc nước lợi sữa từ ngũ cốc, lá vối, chè vằng…

Ngủ đủ giấc, tranh thủ nghỉ ngơi: Mẹ nên tranh thủ ngủ khi bé ngủ, tránh thức khuya và hạn chế căng thẳng tinh thần.

Vệ sinh vùng kín đúng cách: Sản phụ cần vệ sinh vùng kín sạch sẽ, khô thoáng, đặc biệt trong thời gian còn sản dịch. Việc này giúp ngừa viêm nhiễm và biến chứng hậu sản như bế sản dịch.

Cho con bú mẹ hoàn toàn: Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng lý tưởng nhất cho trẻ sơ sinh. Ngoài ra, việc cho bé bú thường xuyên còn giúp mẹ co hồi tử cung tốt hơn và hỗ trợ giảm cân tự nhiên sau sinh.

Dùng biện pháp tránh thai an toàn: Sau sinh, mẹ nên chờ ít nhất 6-8 tuần mới quan hệ tình dục trở lại và cần áp dụng biện pháp tránh thai phù hợp để tránh mang thai ngoài ý muốn.

>>> Xem thêm: 12 thực phẩm cực lợi sữa sau sinh

Những việc nên tránh khi ở cữ

Không ăn quá mặn: Ăn mặn dễ làm tăng huyết áp, tình trạng này có thể kéo dài sau sinh. Hãy duy trì chế độ ăn nhạt và lành mạnh mẹ nhé.

Không kiêng khem hà khắc: Việc ăn uống nghèo nàn để ép cân sớm sau sinh có thể gây suy nhược, giảm chất lượng sữa mẹ và ảnh hưởng đến sự phát triển của bé.

Không vận động mạnh, không tập thể dục cường độ cao: Mang vác vật nặng, rướn người hay tập luyện quá sức có thể gây tổn thương vết mổ, đau lưng và kéo dài thời gian hồi phục.

Tránh đồ uống có cồn và chất kích thích: Rượu, bia, cà phê có thể truyền qua sữa mẹ và gây ảnh hưởng đến hệ thần kinh non nớt của bé.

Không căng thẳng, mệt mỏi kéo dài: Tâm trạng tiêu cực kéo dài là nguyên nhân gây trầm cảm sau sinh. Hãy chia sẻ với người thân, nghỉ ngơi và tìm sự hỗ trợ khi cần.

Không tắm nước lạnh: Sau sinh, cơ thể dễ bị nhiễm lạnh do khí huyết còn yếu. Hãy tắm bằng nước ấm trong phòng kín gió để đảm bảo sức khỏe.

>>> Xem thêm: Những loại trái cây mẹ sau sinh không nên ăn

Cách làm đẹp trong tháng ở cữ

Trong tháng ở cữ, ngoài việc nghỉ ngơi và phục hồi sức khỏe, mẹ bỉm vẫn có thể làm đẹp một cách an toàn, tự nhiên và hiệu quả tại nhà. Dưới đây là những phương pháp làm đẹp đơn giản, dễ thực hiện giúp mẹ nhanh chóng lấy lại làn da tươi sáng và vóc dáng thon gọn:

• Làm sạch da, cấp ẩm và đắp mặt nạ định kỳ bằng nguyên liệu thiên nhiên như nha đam, cám gạo, nghệ, dầu dừa giúp da mịn màng, sáng khỏe.
• Massage da mặt nhẹ nhàng với sữa chua không đường, trà xanh để giảm thâm và phục hồi làn da mệt mỏi.
• Chườm bụng bằng muối thảo dược giúp làm săn chắc da và hỗ trợ giảm mỡ bụng hiệu quả.
• Xông hơi toàn thân với thảo dược để thải độc, giúp da đàn hồi và cơ thể nhẹ nhõm hơn.
• Dưỡng da toàn thân bằng rượu nghệ giúp làm sáng da và mờ thâm hiệu quả sau sinh.
• Đắp mặt bằng cám gạo kết hợp dầu dừa, mật ong hoặc lòng đỏ trứng gà 2-3 lần mỗi tuần để nuôi dưỡng làn da.
• Tái sinh làn da khô, xỉn màu bằng sữa tươi không đường và bột đậu đỏ.
• Uống nước ấm pha gừng mỗi ngày giúp tăng tuần hoàn máu và hỗ trợ giảm cân sau sinh.
• Thay cơm trắng bằng khoai lang trong khẩu phần ăn hằng ngày để kiểm soát cân nặng hiệu quả, an toàn cho mẹ cho con bú.

FAQ – Câu hỏi thường gặp về ở cữ là gì

Dưới đây là phần FAQ về ở cữ là gì, giúp mẹ giải đáp những thắc mắc phổ biến xoay quanh việc ở cữ sau sinh một cách rõ ràng và chính xác nhất.

Bà đẻ ở cữ bao lâu thì được ra ngoài?

Phụ nữ sau sinh thường có thể ra ngoài và đi lại bình thường sau khoảng 1 – 2 tuần, còn với mẹ sinh mổ, nên chờ 3 – 4 tuần để vết mổ ổn định và cơ thể hồi phục tốt hơn. 

Ở cữ kiêng những gì?

Trong thời gian ở cữ, mẹ nên tránh vận động mạnh, tập thể dục nặng, khiêng vác đồ nặng, tắm nước lạnh, uống rượu/cà phê, quan hệ tình dục sớm, tự ý uống thuốc và căng thẳng. Đồng thời, không nên kiêng khem quá mức để đảm bảo phục hồi tốt.

Tại sao đẻ xong phải ở cữ?

Vì sau sinh, mẹ mất nhiều máu và sức lực khiến cơ thể suy yếu, sức đề kháng giảm, dễ bị nhiễm khuẩn. Việc ở cữ giúp mẹ nghỉ ngơi, phục hồi sức khỏe và hạn chế các biến chứng hậu sản.

Hy vọng qua bài viết này, mẹ đã hiểu rõ hơn ở cữ là gì, vì sao giai đoạn này lại quan trọng và cần được thực hiện đúng cách. Việc kiêng cữ, ăn uống đủ chất và chăm sóc bản thân sẽ giúp mẹ nhanh chóng lấy lại sức khỏe, đảm bảo nguồn sữa tốt cho con và phòng tránh nhiều biến chứng hậu sản. Để hành trình ở cữ diễn ra nhẹ nhàng và khoa học hơn, mẹ đừng quên lựa chọn các sản phẩm chăm sóc mẹ và bé chính hãng, giá tốt tại Hagu Life – nơi đồng hành cùng mẹ từ những ngày đầu làm mẹ một cách an tâm và tiết kiệm.