Trẻ sơ sinh chậm tăng cân, chững cân phải làm sao? Cách khắc phục

Trẻ sơ sinh chậm tăng cân là vấn đề khiến nhiều bố mẹ lo lắng, đặc biệt trong những tháng đầu đời. Nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, tình trạng chậm tăng cân, chững cân có thể ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của trẻ. Vậy nguyên nhân do đâu và bố mẹ cần làm gì để khắc phục hiệu quả?

Trẻ sơ sinh tăng cân như thế nào là chuẩn?

Để biết trẻ sơ sinh tăng cân như thế nào là chuẩn, bố mẹ cần nắm rõ quy luật tăng cân tự nhiên của bé theo từng giai đoạn. Cụ thể:

• Tuần đầu sau sinh: Trẻ có thể sụt khoảng 5-7% cân nặng lúc sinh do mất nước sinh lý, đây là hiện tượng bình thường và không đáng lo.
• Tuần thứ 2-3: Cân nặng của trẻ sẽ tăng trở lại và thường đạt hoặc vượt mức cân nặng khi mới sinh nếu bé bú tốt và sức khỏe ổn định.
• 3 tháng đầu: Trẻ sơ sinh tăng trung bình khoảng 25-30 gram/ngày (700-900 gram/tháng), đây là giai đoạn tăng cân nhanh nhất.
• Khoảng 4 tháng tuổi: Tốc độ tăng cân bắt đầu chậm hơn, trung bình khoảng 20 gram/ngày.
• Từ 6 tháng tuổi: Cân nặng mỗi ngày chỉ tăng khoảng 10 gram hoặc ít hơn do trẻ vận động nhiều và nhu cầu năng lượng thay đổi.

>>> Xem thêm: Cân nặng 3 tháng đầu của trẻ sơ sinh

Trẻ sơ sinh chậm tăng cân có sao không?

Trẻ sơ sinh chậm tăng cân nếu kéo dài có thể gây ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển thể chất, trí não và sức đề kháng của bé. Khi cơ thể không được cung cấp đủ năng lượng và dưỡng chất cần thiết, trẻ có nguy cơ chậm lớn, kém linh hoạt và dễ ốm vặt hơn. Vì vậy, việc theo dõi cân nặng của bé trong những tháng đầu đời là rất quan trọng.

Tuy nhiên, không phải trường hợp nào trẻ tăng cân chậm cũng đáng lo. Một số bé chậm tăng cân chỉ mang tính tạm thời, có thể xảy ra khi bé mới thay đổi thói quen sinh hoạt, lịch bú, môi trường sống hoặc trong giai đoạn cơ thể điều chỉnh nhịp phát triển.

Điều quan trọng là bố mẹ nên theo dõi biểu đồ tăng trưởng của trẻ một cách đều đặn thay vì quá lo lắng khi thấy cân nặng tăng chậm hơn bình thường. Nếu tình trạng này kéo dài hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường như bú kém, mệt mỏi, nôn trớ nhiều, tiêu chảy…, bố mẹ cần sớm đưa trẻ đi gặp bác sĩ để xác định nguyên nhân và có biện pháp can thiệp.

>>> Xem thêm: Trẻ sơ sinh chậm tăng cân nên uống sữa gì?

Trẻ sơ sinh chậm tăng cân vì lý do gì?

Bé chậm tăng cân có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, liên quan đến cách cho bú, chất lượng sữa, khả năng hấp thu dưỡng chất và tình trạng sức khỏe tổng thể của bé. Các nguyên nhân thường gặp gồm:

• Bé không được bú đủ số lần cần thiết: Trẻ sơ sinh cần bú khoảng 8-12 cữ/ngày, nếu bú quá ít sẽ không được cung cấp đủ năng lượng cho tăng trưởng.
• Ngậm ti mẹ không đúng cách: Sai tư thế bú, ngậm ti sai hoặc phản xạ bú yếu khiến bé không hút được đủ sữa mẹ.
• Thời gian và khoảng cách cữ bú không hợp lý: Các cữ bú quá thưa, quá sát hoặc thời gian bú quá ngắn đều làm bé bú kém và nhanh mệt.
• Lượng sữa mẹ không đủ: Mẹ ít sữa do căng thẳng, trầm cảm sau sinh, dinh dưỡng kém hoặc thể trạng yếu khiến bé không nhận đủ nhu cầu.
• Chất lượng sữa mẹ kém: Chế độ ăn thiếu dưỡng chất, bệnh lý hoặc stress kéo dài có thể làm sữa mẹ nghèo năng lượng và vi chất.
• Tắm cho bé ngay sau khi bú: Tắm khi bé vừa no dễ gây nôn trớ, trào ngược, ảnh hưởng tiêu hóa và khả năng hấp thu.
• Trẻ sinh non: Bé sinh non thường bú yếu, hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện nên dễ chậm tăng cân hơn trẻ đủ tháng.
• Trẻ có bệnh lý nền: Các bệnh tim mạch, phổi, nội tiết, nhiễm trùng, rối loạn chuyển hóa… làm bé tiêu hao nhiều năng lượng hơn bình thường.
• Rối loạn tiêu hóa: Trào ngược dạ dày, không dung nạp lactose, bệnh celiac khiến khả năng hấp thu dinh dưỡng bị suy giảm.
• Vấn đề miệng – họng: Hở hàm ếch, sứt môi, tưa lưỡi, viêm họng hay nhiệt miệng đều gây khó khăn khi bú sữa.
• Cách cho ăn chưa phù hợp: Pha sữa công thức sai cách, cho bú theo lịch cứng nhắc thay vì theo nhu cầu khiến bé không ăn đủ.
• Yếu tố tâm lý và môi trường: Mẹ căng thẳng, thiếu thư giãn khi cho bú có thể làm ức chế phản xạ xuống sữa, ảnh hưởng lượng sữa bé nhận được.

Tóm lại, trẻ sơ sinh chậm tăng cân thường bắt nguồn từ việc cung cấp năng lượng không đủ (sữa mẹ ít, bé bú kém hiệu quả), khả năng hấp thu kém (do vấn đề tiêu hóa, dị tật) hoặc tiêu hao năng lượng nhiều (bệnh lý như tim mạch, nhiễm trùng). Trong một số trường hợp, tình trạng này còn liên quan đến yếu tố di truyền hoặc sinh non.

>>> Xem thêm: Dấu hiệu trẻ sơ sinh không hấp thụ sữa

Trẻ sơ sinh chậm tăng cân phải làm sao?

Khi nhận thấy trẻ sơ sinh không tăng cân hoặc tăng cân chậm hơn chuẩn, bố mẹ cần bình tĩnh xác định nguyên nhân và áp dụng các biện pháp phù hợp dưới đây để cải thiện an toàn, hiệu quả:

• Nuôi con bằng sữa mẹ đúng cách: Ưu tiên cho trẻ bú sữa mẹ vì đây là nguồn dinh dưỡng tốt nhất, giàu năng lượng và kháng thể giúp trẻ tăng cân khỏe mạnh.
• Cải thiện chế độ dinh dưỡng của mẹ: Mẹ cần ăn uống đầy đủ, đa dạng các nhóm chất để đảm bảo nguồn sữa dồi dào, chất lượng cho trẻ.
• Cho trẻ bú đúng tư thế, đủ cữ: Đảm bảo bé ngậm ti đúng cách, bú đủ số cữ trong ngày để nhận đủ lượng sữa cần thiết.
• Đảm bảo trẻ ngủ đủ giấc: Giấc ngủ sâu và đủ giúp trẻ phục hồi năng lượng, bú tốt hơn và hỗ trợ quá trình tăng cân.
• Giữ tinh thần mẹ thoải mái: Hạn chế căng thẳng, stress để hormone tiết sữa hoạt động hiệu quả, giúp sữa mẹ ổn định hơn.
• Bổ sung sữa công thức khi cần thiết: Nếu sữa mẹ không đủ, bố mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ để chọn loại sữa cho trẻ sơ sinh chậm tăng cân.
• Tăng cường sức đề kháng cho trẻ: Tiêm phòng đầy đủ, giữ môi trường sống sạch sẽ giúp trẻ ít ốm vặt, bú khỏe và tăng cân đều.
• Theo dõi và khám sức khỏe định kỳ: Đưa trẻ đi khám thường xuyên để phát hiện sớm nguyên nhân trẻ sơ sinh không tăng cân và có hướng can thiệp kịp thời.

>>> Xem thêm: Cách dặm thêm sữa công thức cho trẻ sơ sinh

Trẻ sơ sinh chậm tăng cân nên bổ sung gì?

Để cải thiện tình trạng trẻ sơ sinh chậm tăng cân, bên cạnh việc đảm bảo bú mẹ hoặc sữa công thức đầy đủ, bố mẹ có thể cân nhắc bổ sung một số vitamin và khoáng chất thiết yếu giúp tăng cường hấp thu và hỗ trợ phát triển toàn diện cho bé.

• Vitamin tổng hợp & khoáng chất: Giúp bổ sung vi chất thiếu hụt, hỗ trợ tăng trưởng và sức khỏe tổng thể. Nên ưu tiên dạng lỏng hoặc bột, không chứa sắt và đồng, tránh vitamin dạng kẹo dẻo nhiều đường.
• Vitamin D: Hỗ trợ hấp thu canxi – phốt pho, giúp xương răng chắc khỏe, tăng cường miễn dịch, hỗ trợ phát triển trí não, tim mạch và hệ hô hấp của trẻ.
• Canxi: Đóng vai trò then chốt trong phát triển xương, răng và hoạt động cơ – thần kinh. Thiếu canxi có thể làm tăng nguy cơ còi xương và chậm phát triển.
• Kẽm: Cần thiết cho tăng trưởng, miễn dịch và cảm giác vị giác. Thiếu kẽm khiến trẻ chậm lớn, hay ốm và giảm khả năng tập trung.
• Magie: Hỗ trợ phát triển xương, chức năng thần kinh và giúp trẻ ngủ ngon, thư giãn hơn; thiếu magie có thể liên quan đến tăng động, khó ngủ.
• Vitamin B complex: Giúp điều hòa sự thèm ăn, hỗ trợ chuyển hóa năng lượng, phát triển hệ thần kinh, tim mạch và hình thành tế bào hồng cầu.
• Dầu gan cá tuyết (Omega-3, DHA, EPA): Hỗ trợ phát triển não bộ, thị giác và miễn dịch; đặc biệt cần thiết nếu trẻ không được bổ sung đủ cá béo trong khẩu phần.
• I-ốt: Quan trọng cho chức năng tuyến giáp, điều hòa chuyển hóa năng lượng và phát triển trí não; thiếu i-ốt có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến trí tuệ của trẻ.

Tóm lại, trẻ sơ sinh chậm tăng cân nên bổ sungcác vi chất thiết yếu như vitamin D, canxi, kẽm, vitamin nhóm B, omega-3 và i-ốt, kết hợp chế độ bú sữa phù hợp. 

Trẻ sơ sinh chậm tăng cân là vấn đề khiến nhiều ba mẹ lo lắng, tuy nhiên nếu được phát hiện sớm và chăm sóc đúng cách, bé hoàn toàn có thể bắt kịp đà phát triển. Để hỗ trợ quá trình chăm sóc bé hiệu quả hơn, bố mẹ có thể lựa chọn sữa bột công thức chính hãng và các sản phẩm chăm sóc mẹ và bé chất lượng tại Hagu Life, giúp bé được cung cấp nguồn dinh dưỡng an toàn, đầy đủ, đồng hành cùng mẹ trong hành trình nuôi con khỏe mạnh.