Dấu hiệu mẹ ít sữa, không có sữa sau sinh và cách cải thiện

Sau sinh, nhiều mẹ bỉm lo lắng vì xuất hiện dấu hiệu mẹ không có sữa hoặc sữa về ít, không đủ cho bé bú. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ sơ sinh mà còn gây căng thẳng, áp lực tâm lý cho mẹ. Vậy làm sao để nhận biết tình trạng ít sữa, mất sữa và cải thiện kịp thời? Cùng Hagu Life tìm hiểu ngay sau đây.

>>> Xem thêm: Làm sao biết sữa mẹ ít hay nhiều?

7 Dấu hiệu mẹ ít sữa, không có sữa sau sinh

Làm sao để nhận biết dấu hiệu mẹ bầu ít sữa hoặc không có sữa? Dưới đây là 7 dấu hiệu phổ biến nhất:

1. Sau sinh 1 tuần vẫn tiết ra ít sữa

Thông thường, sữa non được hình thành từ tháng thứ 7 của thai kỳ và bắt đầu tiết ra sau khoảng 2-3 ngày sau sinh. Từ ngày thứ 4 trở đi, lượng sữa mẹ sẽ tăng dần cả về số lượng lẫn chất lượng. Tuy nhiên, nếu sau 1 tuần mà lượng sữa vẫn không tăng lên, thì đây là dấu hiệu điển hình của tình trạng mẹ ít sữa, thậm chí không có sữa.

Tình trạng này thường là do nhiều nguyên nhân như cơ địa, nội tiết, chế độ ăn uống, nghỉ ngơi không hợp lý hoặc do mẹ chưa cho bé bú đúng cách để kích thích tuyến sữa hoạt động. Vì vậy, nếu sau 7 ngày mà sữa vẫn không “về” nhiều như kỳ vọng, mẹ nên chủ động tìm cách cải thiện sớm để đảm bảo bé bú đủ lượng sữa cần thiết cho sự phát triển.

>>> Xem thêm: Cách tính lượng sữa cho trẻ sơ sinh

2. Dấu hiệu mẹ không có sữa khi thấy ngực không căng tròn

Một trong những dấu hiệu mẹ không có sữa dễ nhận biết nhất chính là mất cảm giác căng sữa. Thông thường, sau sinh ngực mẹ sẽ bắt đầu căng lên do sữa được sản xuất và tích trữ trong các nang. Nếu sau 3 ngày, ngực vẫn mềm, không tăng kích thước, không rò sữa hoặc không có cảm giác căng tức, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo lượng sữa không đủ cho bé bú.

Theo nghiên cứu tại Mỹ, những phụ nữ có đặc điểm bầu vú như khoảng cách hai bên xa, ngực không phát triển trong thai kỳ, hai bên không đều nhau… thường chỉ tiết ra khoảng một nửa lượng sữa tiêu chuẩn trong tuần đầu sau sinh. Đây được xem là biểu hiện điển hình của cơ địa không có sữa hoặc rất khó tiết sữa, ảnh hưởng đến khả năng nuôi con bằng sữa mẹ.

Ngoài ra, nếu mẹ quan sát thấy ngực nhỏ lại, xẹp xuống hẳn, không có hiện tượng căng nhẹ giữa các cữ bú, thì nhiều khả năng các nang sữa đã cạn, cơ thể không sản xuất đủ sữa. Đây chính là dấu hiệu mất sữa sớm mà mẹ cần can thiệp kịp thời.

>>> Xem thêm: Mất sữa 4 tháng có kích lại được không

3. Đau tức đầu ngực

Thông thường, bầu ngực mẹ sẽ căng và ấm do sữa được sản xuất liên tục. Cảm giác đau chỉ xảy ra khi bé cắn hoặc bú sai khớp ngậm. Tuy nhiên, nếu đầu ngực đau tức ngay cả khi bé không bú, mẹ có thể đang bị tắc tia sữa. Sữa bị ứ đọng lâu ngày có thể gây viêm tuyến vú hoặc nghiêm trọng hơn là áp xe vú, dẫn đến mất sữa hoàn toàn nếu không được can thiệp.

Bên cạnh đó, nếu sau khi cho con bú mà mẹ không còn cảm giác châm chích hoặc ngứa nhẹ ở ngực thì có khả năng sữa mẹ đã giảm đi rõ rệt. Khi bé bú không đủ sữa, ngực không được kích thích hiệu quả, lượng sữa sẽ giảm dần và nguy cơ mất sữa càng cao.

4. Bé bú không lâu hoặc quấy khóc khi bú

Thông thường, mỗi cữ bú kéo dài khoảng 10-20 phút, bé bú tập trung và mẹ có thể nghe thấy tiếng nuốt rõ ràng. Tuy nhiên, nếu bé bú chưa đầy 5 phút đã ngừng hoặc tỏ ra không hài lòng, liên tục tìm ti mẹ hoặc cáu gắt khi bú, rất có thể sữa mẹ không đủ cung cấp cho bé.

Thậm chí, nhiều trường hợp mẹ bị ít sữa, khiến con bỏ bú giữa chừng hoặc bú ít hơn bình thường. Tình trạng này nếu kéo dài sẽ khiến bé bú kém, cơ thể mẹ hiểu sai tín hiệu và tiếp tục giảm tiết sữa, từ đó tạo 1 vòng luẩn quẩn dễ dẫn đến mất sữa hoàn toàn.

>>> Xem thêm: Sữa chỉ nhỏ giọt không thành tia

5. Trẻ chậm tăng cân 

Nếu bé bú mẹ hoàn toàn mà không đạt mốc tăng trưởng về cân nặng và chiều cao, mẹ nên đặt nghi vấn về lượng sữa cung cấp chưa đủ.

Trẻ không nhận đủ sữa thường có biểu hiện mệt mỏi, chậm chạp, ngủ nhiều nhưng vẫn quấy khóc do đói. Dù việc giảm 5-10% cân nặng sau sinh là bình thường, nhưng nếu bé không lấy lại cân sau 10-14 ngày hoặc chững cân kéo dài thì rất có thể bé đang thiếu sữa để phát triển.

>>> Xem thêm: Bảng cân nặng chuẩn cho bé từ 0 12 tháng tuổi theo WHO

6. Bé đi tiểu ít trong ngày

Trẻ đi tiểu ít hơn 6 lần mỗi ngày là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy bé không bú đủ sữa mẹ và cũng có thể là biểu hiện sớm của việc mẹ bị ít sữa hoặc mất sữa.

Thông thường, trong tuần đầu sau sinh, bé sẽ dùng khoảng 5-6 chiếc bỉm/ngày, sau đó tăng lên 6-8 cái nếu lượng sữa cung cấp đầy đủ. Vì 90% sữa mẹ là nước, nên khi bé bú đủ, cơ thể sẽ bài tiết nước tiểu thường xuyên. Ngược lại, nếu số lần thay bỉm ướt giảm, mẹ cần kiểm tra ngay lượng sữa tiết ra.

7. Không có sữa dù dùng máy hút

Nếu mẹ đã sử dụng máy hút sữa đúng cách và đều đặn mà lượng sữa vẫn không tăng, thậm chí không ra giọt nào, thì đây có thể là dấu hiệu mẹ không còn đủ sữa cho con.

Thông thường, lượng sữa mỗi lần hút nên đạt khoảng 90-150ml, tùy vào thời điểm trong ngày và số lần bé bú trước đó. Nhưng nếu sau nhiều lần hút, mẹ thấy lượng sữa ngày càng ít đi hoặc không có, thì nguy cơ mất sữa là rất cao.

>>> Xem thêm: Hướng dẫn hút sữa đúng cách để sữa về nhiều

Cách gọi sữa về sau khi mất sữa

Sau sinh, gọi sữa về và duy trì lượng sữa ổn định luôn là nỗi lo của nhiều mẹ, đặc biệt với những người gặp tình trạng ít sữa, mất sữa. Để cải thiện, mẹ có thể tham khảo những giải pháp hiệu quả dưới đây:

• Tiếp xúc da kề da ngay sau sinh: Giúp trẻ kích hoạt phản xạ tìm ti mẹ, tăng gắn kết và kích thích cơ thể mẹ tiết sữa sớm hơn.
• Cho bé bú thường xuyên và đúng cách: Càng bú nhiều, cơ thể mẹ càng sản sinh sữa. Ưu tiên bú đều hai bên để tránh tắc tia sữa và cân bằng lượng sữa.
• Dùng máy hút sữa đúng cách: Nếu không thể cho bú trực tiếp, mẹ nên hút 8-10 lần/ngày, mỗi cữ không quá 30 phút. Khi ổn định có thể hút 4-5 cữ/ngày, cách nhau 4-5 giờ.
• Nghỉ ngơi đầy đủ, ngủ đúng giờ: Tránh thức khuya, ngủ đủ giấc giúp cơ thể phục hồi và tiết sữa đều đặn hơn.
• Giữ tinh thần thoải mái: Tâm lý căng thẳng làm giảm tiết sữa. Mẹ có thể tập yoga nhẹ, thiền, nghe nhạc hoặc đọc sách để thư giãn.
• Ăn uống đủ chất, ưu tiên thực phẩm lợi sữa:
  • Rau xanh: Rau ngót, rau lang, bông cải xanh…
  • Trái cây: Đu đủ, cam, chuối, kiwi, quýt, nho…
  • Uống nước ép trái cây hoặc rau củ tươi để bổ sung vitamin và kích thích tuyến sữa.

>>> Xem thêm: Mẹo dân gian giúp mẹ nhiều sữa sau sinh

FAQ – Mọi người cũng hỏi dấu hiệu mẹ không có sữa

Dưới đây là những câu hỏi thường gặp liên quan đến dấu hiệu mẹ không có sữa sau sinh mà nhiều mẹ bỉm quan tâm:

Tự dưng bị mất sữa phải làm sao?

Mẹ đừng quá lo lắng, có thể gọi sữa về bằng các cách đơn giản và hiệu quả như:

• Cho con bú càng sớm càng tốt để kích thích tuyến sữa hoạt động.
• Bú đúng khớp ngậm, bú đều hai bên và đúng tư thế.
• Vắt sữa bằng tay hoặc dùng máy hút sữa đều đặn mỗi 2–3 giờ/lần.
• Massage và chườm ấm bầu ngực để thông tia sữa và giảm căng tức.
• Ăn uống đủ chất, bổ sung thực phẩm lợi sữa như đu đủ xanh, rau ngót, móng giò,…
• Uống nhiều nước ấm mỗi ngày (2–3 lít).
• Ngủ đủ giấc, giữ tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng để sữa dễ về trở lại.

Làm sao biết mình ít sữa?

Dưới đây là một số dấu hiệu mẹ ít sữa dễ nhận biết mà mẹ nên lưu ý:

• Lượng sữa tiết ra ít hoặc không tăng sau nhiều ngày sinh.
• Bầu ngực không căng sữa, không có cảm giác tức, ngứa, nặng sau sinh.
• Bầu vú xẹp đột ngột hoặc không thay đổi kích thước trong thai kỳ.
• Núm vú hoặc bụng đau khi cho bú, gây khó chịu và ảnh hưởng việc tiết sữa.
• Trẻ bú xong vẫn khóc, quấy khóc, chậm tăng cân hoặc dấu hiệu thiếu nước.
• Không nghe tiếng nuốt sữa khi bé bú, bầu ngực vẫn mềm sau khi bú xong.

Mất sữa hoàn toàn có lấy lại được không?

Mất sữa vẫn có thể lấy lại được nếu mẹ áp dụng đúng cách và kiên trì. Các biện pháp như cho bé bú thường xuyên, hút sữa đều đặn, massage ngực, ăn uống đủ chất và nghỉ ngơi hợp lý sẽ giúp kích thích tuyến sữa hoạt động trở lại. 

Việc nhận biết dấu hiệu mẹ không có sữa ngay từ sớm sẽ giúp mẹ chủ động tìm cách cải thiện, đảm bảo nguồn sữa nuôi con ổn định và đầy đủ. Bên cạnh đó, để hành trình chăm con nhẹ nhàng hơn, mẹ có thể lựa chọn các sản phẩm chăm sóc mẹ và bé chính hãng, giá tốt tại Hagu Life – nơi cung cấp đầy đủ các vật dụng hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ từ máy hút sữa, bình trữ sữa đến thực phẩm lợi sữa và đồ dùng cho bé yêu. Mẹ yên tâm chọn lựa, bé yêu lớn khôn khỏe mạnh mỗi ngày.